Họ cũng đã xa rời tôn chỉ kinh doanh gắn liền lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích lớn lao của cộng đồng. Giới kinh doanh Mỹ giờ đây bị coi là thành phần đi ngược lại lợi ích cộng đồng bởi những bê bối liên quan đến các khoản lương thưởng phi lý cho đội ngũ lãnh đạo và cổ đông.

Tất cả minh chứng cho sự đi xuống thảm hại về hình ảnh của giới doanh nghiệp Mỹ trong vòng một thập kỷ qua. Đặc biệt, khi quá nhiều công ty phải hứng chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc đại suy thoái thì người ta càng khó tìm thấy những công ty dám đứng ra gánh vác các công việc vì cộng đồng.

Ấy vậy mà, chúng ta vẫn dễ dàng gặp những doanh nghiệp và những nhà lãnh đạo như vậy trên đất nước Ấn Độ. Điều tạo nên khác biệt căn bản và sâu sắc của các công ty Ấn Độ trong cuộc cạnh tranh hiện giờ chính là cam kết vượt trội của họ với các mục tiêu xã hội - những mục tiêu vượt ra ngoài lợi ích đơn thuần của doanh nghiệp.

Những công ty này vừa có thể đồng thời đóng góp cho cộng đồng vừa duy trì được kết quả kinh doanh ấn tượng. Ai cũng biết, nền kinh tế Ấn Độ có tốc độ tăng trưởng trung bình lớn thứ hai thế giới chỉ sau Trung Quốc. Đặc biệt hơn khi động lực tăng trưởng đến từ sự đóng góp của những tập đoàn hàng đầu với mức tăng trưởng 20 - 40%/năm trên trường quốc tế ở ngay chính lĩnh vực mà người Mỹ cũng đang hòng tiến đến: các ngành dịch vụ có trình độ cao. Các công ty Ấn Độ đang từng bước thâu tóm các tập đoàn nước ngoài và một khi đã thuộc về họ, những công ty này đều kinh doanh tốt hơn hẳn.

Gần đây, chúng tôi đã hoàn thành bản nghiên cứu về các công ty Ấn Độ dựa trên các cuộc phỏng vấn với hơn 100 công ty hàng đầu nước này (cũng là trọng tâm của cuốn sách The India Way). Thật trùng hợp, các nhà lãnh đạo đều phát biểu rằng mục tiêu chủ chốt của công ty họ chính là phục vụ lợi ích cộng đồng. Họ muốn gia tăng lợi nhuận nhưng điều đặc biệt ở chỗ kết quả kinh doanh tốt phải dựa trên nền tảng các đóng góp thiết thực cho cộng đồng.

Ví dụ, Bharti Airtel đặt mục tiêu cung cấp máy di động cho những người không có phương tiện liên lạc; ngân hàng ICICI phấn đấu hỗ trợ những người không có khả năng tiếp cận với nguồn vốn ngân hàng; công ty dược phẩm Dr. Reddy's lại mong muốn đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến cho người nghèo; Infosys thì đặt mục tiêu đưa Ấn Độ thành quốc gia hàng đầu về công nghệ. Từ đó, chiến lược kinh doanh được xây dựng trên nền tảng trách nhiệm xã hội.

Những gì các công ty Mỹ dành cho cộng đồng bấy lâu trở nên quá nhỏ bé so với những lợi ích giới doanh nghiệp Ấn Độ đóng góp cho xã hội; các tập đoàn này không ngần ngại góp tiền cho các hoạt động xã hội. Ví dụ, tập đoàn Tata đóng góp tới 60% lợi nhuận cho công tác xã hội. Inforsys đã xây dựng bệnh viện và đào tạo lực lượng y bác sỹ đồng thời chủ trì chương trình đào tạo cán bộ công nghệ thông tin trên khắp đất nước. Trong khi, Dr. Reddy's cung cấp chương trình chăm sóc sức khỏe miễn phí cho hơn 40.000 trẻ em.

Chúng ta hoàn toàn có lý do xác đáng để tin tưởng rằng những công ty này kinh doanh tốt đến vậy cũng chính nhờ họ đã có đóng góp thiết thực cho cộng đồng. Hỗ trợ tài chính cho người nghèo cũng nhằm giúp hàng triệu người dân Ấn Độ mỗi năm có khả năng chi trả và trao cho họ cơ hội trở thành người tiêu dùng chính những sản phẩm, dịch vụ của mình trong tương lai. Thêm nữa, đây được coi là phương pháp giúp doanh nghiệp đạt được sự chấp thuận và phê chuẩn của chính phủ dành cho một số hạng mục đầu tư vẫn đang bị kiểm soát chặt chẽ.

Tuy nhiên, lý do thuyết phục hơn cả ở chỗ chính những công tác xã hội này sẽ tạo động lực mạnh mẽ để khích lệ lực lượng lao động của đất nước. Chúng ta hẳn đều biết người lao động sẽ làm việc hiệu quả hơn khi họ nhận thấy công việc của mình sẽ đóng góp cho mục tiêu cao cả của doanh nghiệp và những nghiên cứu mới nhất đã chỉ ra rằng kết quả công việc sẽ đặc biệt mạnh mẽ khi mục tiêu của doanh nghiệp hướng đến cộng đồng.

Hơn thế, các mục tiêu xã hội tích cực sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc thu hút và giữ chân nhân viên; các mục tiêu này thúc đẩy kết quả công việc của nhân viên để từ đó xúc tiến quá trình thực hiện chiến lược và phục vụ không mục đích gì khác ngoài kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Hơn một thập niên trước, hầu hết các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ đều đặt mục tiêu phục vụ lợi ích cộng đồng bên cạnh lợi ích của cổ đông. Tuy nhiên, gần đây, việc chỉ hướng mọi nỗ lực theo đuổi lợi ích của cổ đông dường như không đạt được hiệu quả thậm chí cho bản thân cổ đông. Vì vậy, những kinh nghiệm của người Ấn Độ như trên đây thật đáng để học hỏi.

- Bài viết của Peter Cappelli trên Harvard Business Publishing. Tác giả Peter Capppelli là giáo sư môn quản trị tại trường Wharton kiêm giám đốc trung tâm Nguồn Nhân Lực Wharton. Ông được công nhận là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất với lĩnh vực nguồn lực con người và tư vấn cho các công ty tìm kiếm sự cân bằng giữa các nhân sự có tài với nhu cầu của nền kinh tế.

Như Nguyệt dịch