"Động cơ kinh tế tương lai"

Theo một khảo sát mới công bố của The Boston Consulting Group (Nhóm tư vấn Boston- BCG), nữ giới hiện được đặt vào vị trí dẫn dắt nền kinh tế thế giới hậu suy thoái, bởi ước tính họ sẽ kiếm thêm được 5.000 tỷ USD trong vòng 5 năm tới.

Xét trên bình diện toàn cầu, tổng thu nhập của nam giới (khoảng hơn 23.000 tỷ USD) vẫn nhiều hơn 2 lần so với thu nhập của nữ giới (khoảng hơn 10.000 tỷ USD).Tuy nhiên, khoảng cách này đang thu hẹp đáng kể bởi chênh lệch về tiền lương giữa cánh mày râu và phái yếu tiếp tục giảm, trong khi việc làm cho nữ giới tăng lên. Điều này cũng có nghĩa là phần lớn tăng trưởng thu nhập mới nảy sinh đã và sẽ tiếp tục rơi vào túi các chị em.  

Là những “tín đồ shopping”, khi túi tiền rủng rỉnh hơn, phụ nữ sẽ mua sắm nhiều hơn. Các nhà kinh tế học vì thế hy vọng kinh tế sẽ phục hồi nhanh chóng nhờ đối tượng đầy “quyền lực và đông đảo” này. 

Không có gì cường điệu khi đánh giá thị trường tiêu dùng đang nổi lên của phái yếu là lớn nhất trong lịch sử hành tinh chúng ta. Nó có quy mô lớn hơn 2 lần các thị trường đang phát triển “nóng bỏng” nhất hành tinh là Ấn Độ và Trung Quốc gộp lại. Chỉ riêng tại Anh, việc phụ nữ chịu chi tới 1,8 tỷ USD/ tháng để mua các sản phẩm làm đẹp đã khiến thị trường mỹ phẩm trở nên sôi động.

“Cơn địa chấn” chuyển dịch sức mạnh tài chính từ cánh mày râu sang phái yếu sẽ lan tỏa sâu rộng hơn. Tuy nhiên, ảnh hưởng của nó thì đến nay chỉ có một số ít các nhà lãnh đạo chính trị và kinh tế thế giới hiểu thấu. 

Tháng 8/2009, báo cáo với tiêu đề “Quyền lực của hầu bao tài chính” do Tập đoàn tài chính Goldman Sachs công bố đã khẳng định phụ nữ là “động cơ kinh tế tương lai”. Báo cáo nhấn mạnh, thời gian tới, phụ nữ sẽ đóng vai trò chính trong việc chi tiêu, với các khoản tiền nhiều hơn dành cho y tế, giáo dục, nuôi nấng con cái. Theo đó, quyền lực tài chính nằm trong tay phụ nữ có thể “kích thích tăng trưởng kinh tế những năm tới đây”.

Báo cáo trên cũng cho rằng, tăng trưởng kinh tế tiếp tục mang tới những cơ hội bình đẳng giới, góp phần nâng cao địa vị của nữ giới trên khắp hành tinh. Chỉ bằng trực giác, phần lớn chúng ta đều nhận thấy vị thế của phụ nữ đã thay đổi một cách tích cực suốt mấy thập kỷ qua. Những nỗ lực to lớn giúp phụ nữ tiếp cận với tri thức, giáo dục khiến tỷ lệ biết chữ của đối tượng này (vốn thấp hơn tỷ lệ biết chữ ở nam giới khoảng 30% ) ngày càng tăng trên phạm vi toàn cầu.

Ở Mỹ và trong Liên minh Châu Âu (EU), phần lớn học sinh, sinh viên là nữ. Tại nhiều quốc gia đang phát triển, tỷ lệ tuyển sinh nam, nữ vào các trường tiểu học, trung học là gần bằng nhau. Trong vài năm qua, lực lượng lao động nữ - vốn đã đông ở các nước phát triển - cũng tăng theo cấp số nhân tại các quốc gia đang phát triển. Ở các quốc gia như Việt Nam và Trung Quốc, 70% nữ giới có việc làm. Chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ được cải thiện đáng kể; tỷ lệ sinh đẻ giảm. 

Về chính trị, theo danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới của Tạp chí Forbes năm 2009, số phụ nữ nắm quyền trên thế giới tăng mạnh nhờ những thay đổi nhân sự thời khủng hoảng. Phụ nữ ở một số nước nghèo khó như Uganda, Brundi, Macedonia thậm chí đã giành được quyền lực đáng kể. 

Nhờ việc thực hiện mục tiêu cân bằng giới, một số nước đã đạt tỷ lệ hơn 30% nữ giới tham gia trong các bộ ngành, cơ quan lập pháp. Khắp địa cầu, nhiều quốc gia đang thay đổi luật để giúp phụ nữ có vị trí bình đẳng hơn với nam giới trong các vấn đề như sở hữu tài sản, quyền thừa kế và ly hôn.

Trong nhiều trường hợp, công nghệ và toàn cầu hóa đóng vai trò quan trọng trong việc thay đổi hành vi về giới. Năm 2007, một nghiên cứu về đời sống nông thôn Ấn Độ do the National Brueau of Economic Research (Trung tâm Nghiên cứu kinh tế quốc gia - Mỹ) thực hiện đã chỉ ra rằng, sau 6 -7 tháng xem truyền hình Cáp, cả đàn ông và phụ nữ địa phương cùng trở nên cởi mở hơn trong quan niệm về quyền tự do, tự quyết của phái yếu. Nhiều đàn ông bắt đầu chấp phụ nữ tham gia vào các quyết định liên quan tới gia đình.

Tiến bộ về bình đẳng thúc đẩy tầng lớp trung lưu

Phụ nữ ngày càng nhiều quyền lực hơn về chính trị và kinh tế

Theo ông Silverstein, sự chuyển dịch quyền lực tài chính từ nam giới sang nữ giới có thể cảm nhận được. Thực tế, các quý bà ít chịu chi tiêu đang về hưu dần. Thay vào đó là sự nổi lên của tầng lớp phụ nữ trẻ trung, có học vấn, mức lương cao. Ông Silverstein tin rằng, nếu nhóm người này tiếp tục phát triển nhanh, con số phụ nữ nằm trong danh sách 500 CEO hàng đầu thế giới của Tạp chí Fortune sẽ tăng từ 38 người như hiện nay lên tới hơn 100 người trong 10 năm tới. 

Tiền lương của nữ giới ngày càng cao ở các nước phát triển, cùng với số lao động nữ gia tăng ở các nước nghèo chính là lý do khiến thu nhập bình quân của phụ nữ toàn cầu tăng khoảng 8,1 %, so với mức tăng 5,8% của nam giới. Nhiều đàn ông mất việc làm do cuộc khủng hoảng tài chính càng làm cho khoảng cách trên nới rộng hơn. 

Tại Mỹ, khoảng 80% số người mất việc là đàn ông. Điều này dễ lý giải bởi trong thời kỳ suy thoái, nhiều ngành nghề mà giới mày râu chiếm số đông như dịch vụ tài chính, sản xuất và chế tạo rơi vào cảnh làm ăn thua lỗ.

Báo cáo của Tập đoàn tài chính Goldman Sachs nêu rõ, tiến bộ về bình đẳng giới đạt được cùng lúc với sự phát triển nhanh chóng của tầng lớp trung lưu toàn cầu. Từ con số 1,7 tỷ người hiện nay, dự đoán tầng lớp trung lưu sẽ lên tới 3,6 tỷ người vào năm 2030. 85% số người giàu mới nổi tập trung ở các quốc gia đang phát triển nhanh nhất thế giới. 

Sự “trỗi dậy” của phái yếu để trở thành đối tượng chính của thị trường tiêu dùng khổng lồ xuyên biên giới có thể so sánh với sự “trỗi dậy” của Trung Quốc và Ấn Độ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, các loại hàng hóa mua sắm của phụ nữ có thể phản ánh chính xác những nhu cầu cơ bản của thế giới vào thời điểm này. 

Ông Yassine Fall - cố vấn kinh tế cấp cao của Quỹ phát triển phụ nữ Liên Hợp Quốc (UNIFEM) - cho biết: " Các nhà kinh tế đã nghiên cứu cách thức phụ nữ tiêu tiền. Theo đó, họ có xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho các sản phẩm liên quan tới sức khỏe, giáo dục con người. Phụ nữ cũng hành động mạo hiểm về tài chính ít hơn so với nam giới”.

Lớp phụ nữ trẻ, năng động cạnh tranh về mức độ giàu có, địa vị xã hội với nam giới

Nhu cầu lớn nhưng chưa được thỏa mãn về các sản phẩm đơn giản, giá cả hợp lý của nhiều phụ nữ phương Tây cũng có thể giúp ngành kinh doanh, đầu tư bán lẻ ở các nước như Mỹ phát triển thuận lợi và minh bạch hơn. Chính vì vậy, các nhà phân tích thị trường cho rằng, những tập đoàn danh tiếng như Visa, Wal-Mart, Nestle, Johnson &Johnson…sẽ làm ăn phát đạt nhờ sự bùng nổ khách hàng nữ.

Khi phụ nữ giành quyền lực chính trị nhiều hơn, chi tiêu kinh tế vĩ mô dường như cũng chuyển dịch. Năm ngoái, một nghiên cứu của Quốc hội Anh cho thấy, kể từ năm 1997, khi Anh tăng gấp đôi số lượng phụ nữ trong Quốc hội (tỷ lệ 18,2%) thì các vấn đề liên quan tới đời sống gia đình như thuế má, chăm sóc sức khỏe, giáo dục trẻ em… đã nhận được ngân sách cũng như sự quan tâm nhiều hơn. 

Hiện có sự đồng thuận rộng rãi khi cho rằng, ngân sách Chính phủ các nước dành cho y tế, giáo dục và mạng lưới an sinh xã hội chính là “đòn bẩy” cần thiết để đưa nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng trở lại. Với quyền lực chính trị và kinh tế đang được củng cố, nếu có thể can dự vào vấn đề trên, phụ nữ có thể trở thành “chất xúc tác” cho bất cứ thị trường mới nổi nào muốn phát triển sau thời kỳ suy thoái.