TS - KTS Đào Ngọc Nghiêm (Chủ tịch Hội Quy hoạch đô thị Hà Nội - nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch. Kiến trúc Hà Nội) cho biết, trong nhiều năm qua Hà Nội đã hình thành được nhiều khu vui chơi giải trí mới nhưng vẫn còn thiếu nhiều và chưa đáp ứng được yêu cầu, thậm chí còn thấp về chỉ tiêu so với một số đô thị trong nước như TP. HCM và thấp hơn nhiều so với các đô thị khác trên thế giới.

Chỉ tiêu 5m2/người: Quá ít!

Hiện nay, chỉ tiêu cây xanh đô thị của Hà Nội là 5m2/người là quá ít, dẫn tới tình trạng thiếu rất nhiều khu vui chơi giải trí, bởi về nguyên tắc các khu này thường được bố trí trong không gian cây xanh công cộng. Trong khi đó chỉ tiêu này ở Huế là 10m2/người, nhiều đô thị khác trên thế giới như Seoul, Matxcơva, London… đều có mức bình quân trên 20m2/người.

Hiện toàn thành phố mới chỉ có khoảng hơn 60 công viên với tổng diện tích 400ha, bố trí không đồng đều trên tất cả các quận, huyện. Bình quân quận Hoàn Kiếm chỉ là 1,53m2/người, Ba Đình 0,47m2/người, Hai Bà Trưng 2,59m2/người. Hà Đông chỉ có vườn hoa Nguyễn Trãi, Thanh Bình, vườn hoa thiếu nhi với bình quân 1m2/người; Sơn Tây chỉ đạt 0,7m2/người. “Tổng quan thấy rõ là thiếu, phân bố không đồng đều, hiệu quả khai thác chưa cao”, ông Nghiêm nhấn mạnh. Rà soát 744 dự án vừa qua ở Hà Nội cho thấy, mới chỉ có 61 dự án với diện tích 10.608ha khởi động, và theo ông Nghiêm mặc dù đây không phải là hoàn toàn dành cho khu vui chơi giải trí nhưng cũng là tín hiệu đáng mừng bởi “có còn hơn không”.

Nếu như người dân ở các khu đô thị mới như Trung Hòa, Nhân Chính, Mễ Trì Hạ, Văn Quán... vẫn phàn nàn về chuyện không có khu vui chơi công cộng riêng cho nơi mình sống thì ông Nghiêm lại lưu ý đến một hiện tượng lãng phí diện tích đất công ở nhiều công viên. Một số địa điểm đã có như công viên Thống Nhất (53ha), công viên Thủ lệ (28ha), công viên Tuổi Trẻ (18ha), Bách Thảo (10ha)… đang ở tình trạng bỏ không, khai thác không hiệu quả, thậm chí có công viên còn dành để xây dựng công trình kinh doanh như khách sạn, nhà hàng.

Chính sách vẫn ở trên cao

Lý giải về nguyên nhân dẫn dến tình trạng Hà Nội thiếu các khu vui chơi giải trí, TS Nghiêm băn khoăn: “Đối với các công viên, các khu vui chơi giải trí lớn chưa hấp dẫn các nhà đầu tư, phải chăng vì chúng ta chưa xây dựng cơ chế chính sách đặc thù với những ưu đãi nhất định để thu hút đầu tư?”. Ông Nghiêm cho rằng, nếu muốn phát triển được các khu vui chơi giải trí thì trước hết phải để cho các doanh nghiệp tham gia vào việc phát triển các loại hình giải trí ở đây. “Cần phải có những ưu đãi về thuế, giá... Người ta đã bỏ tiền ra đầu tư, đưa thiết bị mới vào rồi thì đừng bắt người ta phải trả tiền thuê đất”, ông Nghiêm gợi ý.

Đối với trường hợp tại các khu đô thị mới, chủ đầu tư chỉ tập trung xây dựng nhà ở, công trình dịch vụ để kinh doanh mà chưa xây dựng không gian xanh công cộng, TS Nghiêm thắc mắc: “Phải chăng vấn đề ở đây là do quản lý đầu tư xây dựng?”. Bởi lẽ, trong Thông tư số 14/TT - BXD năm 2008 của Bộ Xây dựng, một trong những tiêu chí để xếp hạng chung cư cao cấp là phải có đầy đủ các công trình giáo dục, văn hóa thông tin, dịch vụ thương mại, thể dục thể thao, không gian dạo chơi, thư giãn. Trong bán kính 500m có khu vui chơi giải trí ngoài trời rộng rãi, sân vườn, đường dạo được thiết kế đẹp. Do đó yêu cầu giám sát chặt chẽ và có những chế tài xử phạt đích đáng đối với các chủ đầu tư không thực thi đúng luật là điều thực sự thiết.

Một lý do nữa mà ông Nghiêm đưa ra là do người dân chưa được biết rõ, chi tiết về quy hoạch. Trước đó Bộ Xây dựng đã có văn bản hướng dẫn về vai trò của cộng đồng trong việc tham gia quản lý đô thị và không gian công cộng, nhưng rất tiếc các hướng dẫn này không hề đến được với người dân, nên họ không thấy được quyền lợi và trách nhiệm của mình. Do đó ông Nghiêm cho rằng yêu cầu công khai qui hoạch là rất cần thiết. Ở đây cộng đồng có vai trò quan trọng, không chỉ là nguời sử dụng mà còn là người giám sát việc khai thác sử dụng, đề xuất để cấp có thẩm quyền xử lý vi phạm. Khi cả người quản lý, nhà đầu tư và cộng đồng cùng quan tâm sẽ tạo được các khu vui chơi giải trí mới và khai thác có hiệu quả.

Doanh nghiệp cần chủ động

Trong bản quy hoạch Hà Nội mới, Thành phố đang mở rộng việc đầu tư xây dựng các công viên xanh về phía Tây Hà Nội và dự tính tới năm 2020 sẽ hoàn thành về cơ bản. Ông Hải kiến nghị: “Trước mắt cần đầu tư tập trung vào xây dựng các khu vui chơi giải trí cách trung tâm Hà Nội 15 - 20km”. Trên thực tế đã có một số khu như Thiên Đường Bảo Sơn nhưng do cách làm còn đơn giản, chưa đạt được chuẩn so với quốc tế, thậm chí còn nhiều điểm bất hợp lý nên các khu này khi ra quân thì rầm rộ nhưng trên thực tế chất lượng và dịch vụ chưa thực sự thu hút khách. “Doanh nghiệp khi đầu tư vào các loại hình dịch vụ giải trí cần phải chịu khó tìm tòi, để nâng cao chất lượng, mở rộng các hình thức cho từng lứa tuổi, đáp ứng được nhu cầu của hội nhập. Có như vậy mới thu hút được khách”, TS Nghiêm bổ sung.

Ths - KTS Ngô Trung Hải cũng đề xuất các doanh nghiệp cần phải chủ động làm rõ diện tích đất công còn lại sau khi xây dựng đô thị là nhằm mục đích gì, do ai quản lý. Ông Hải khuyến cáo các chủ đầu tư khi đưa ra bản qui hoạch cũng cần chỉ rõ có bao nhiêu diện tích nhà ở, bao nhiêu diện tích dành cho cây xanh, khu vui chơi giải trí, để các cấp có thẩm quyền xem xét và phê duyệt. “Tôi nghĩ nếu các nhà đầu tư chủ động đề xuất và tập trung xây dựng, phát triển các khu vui chơi giải trí công cộng thì họ sẽ bán được nhà tốt hơn rất nhiều”, ông Hải nhận định.