- Theo ông, tình trạng các DN VN cả tin dễ bị DN nước ngoài lừa đảo thông qua việc đầu tư, liên doanh liên kết, ký hợp đồng đầu tư FDI theo kiểu "bong bóng" nguyên nhân do đâu, có phải do DN VN quá cả tin ?

Theo tôi, vấn đề này không chỉ riêng ở VN mới có, trên thế giới "kiểu" kinh doanh này có ở nhiều nước. Còn ở VN, có rất nhiều "kiểu" DN FDI đến rồi lại đi, không thực hiện đúng cam kết ban đầu. Tuy nhiên, ở đây ta nên hiểu rằng không phải tất cả số đó đều là lừa đảo, có nhiều nguyên nhân khiến những dự án này trở thành "bong bóng".

Thứ nhất là họ (DN FDI) cũng muốn làm ăn nhưng khi vào thực tế thì không được như mong đợi nên bỏ đi. Thứ hai là mấy năm vừa rồi, thanh khoản lớn, huy động vốn tương đối dễ dãi nên có phần họ nói "vống" lên, bởi trước khủng hoảng huy động vốn dễ dàng hơn. Tuy nhiên, khi "bắt tay" vào làm thì gặp nhiều khó khăn nên không thể thực hiện được. Thứ ba là loại lừa đảo, thấy anh dễ tính, dễ lừa, ham thành tích... thì họ lợi dụng để đánh bóng tên tuổi, thậm chí là lừa tiền, xong rồi bỏ đấy.

Một nguyên nhân nữa là, hiện nay, câu chuyện giám sát tài chính trên thế giới có vấn đề, vì dòng tiền là toàn cầu, giám sát toàn cầu rất yếu, tiếp đó là vấn đề liên quan tới tội phạm rửa tiền. Cuối cùng là bài học lúc hưng thịnh, huy động vốn dễ, tất cả đều hứng khởi người ta cảm thấy cũng dễ cả tin hơn. Trong giai đoạn, 2005 - 2007 là giai đoạn huy động vốn tương đối dễ, dư thừa thanh khoản trên thế giới.

- Vậy nếu phân tích kỹ, thì có vẻ như nguyên nhân cũng không hẳn chỉ có từ phía đối tác nước ngoài ?

Cũng có thể nói như vậy ! Cần phải xem xét nhiều khía cạnh khác nhau, về phía mình như thế nào, ứng xử của mình, sự hấp dẫn của mình như thế nào ?  Rồi phía đối tác, khó khăn của họ ra sao ? Riêng  loại liên quan đến rửa  tiền, lừa đảo tôi cho rằng cần phải thận trọng và cần có lời cảnh báo. Cần phải xem xét nhà đầu tư đến việc xem xét hệ thống pháp lý của mình trong việc chống rửa tiền. Mỗi vấn đề sẽ cho mình nhìn thấy những khía cạnh khác nhau.

Chúng ta đôi khi có phần chạy theo thành tích mà quên hoặc không nghiên cứu kỹ càng đối phương cũng

- Theo ông,  các DN khi hợp tác với các đối tác nước ngoài, cần phải lưu ý những vấn đề gì ?

Về phía các cơ quan chức năng, cần phải tìm hiểu thông tin, phối hợp thông tin quốc tế. Ngoài ra, cần phải có môi trường pháp lý tốt. Đã có rất nhiều lời cảnh báo về lừa đảo quốc tế, do vậy mà bên được đầu tư cần phải tìm hiểu kỹ về phía đối tác, thậm chí mở email ngày nào cũng có những mail mang tính chất lừa đảo, nếu cả tin thì rất dễ mắc bẫy. Bằng hình thức tự đánh bóng thương hiệu, tiềm lực tài chính những DN, tổ chức, cá nhân này gửi email , nếu các DN không cẩn thận rất dễ bị lừa. Những DN này thường chọn những nước đang phát triển để tìm cách tiếp cận.

Theo tôi, tự mỗi người phải cần cảnh giác, thế giới hiện nay có rất nhiều thông tin, do vậy trước khi làm bất kỳ thương vụ nào cũng cần phải tìm hiểu thông tin từ những nguồn chính thức. Cần phối hợp với các tổ chức quốc tế để tìm hiểu thông tin. Bài học khi hứng khởi, mọi vấn đề đều dễ dãi và dễ dàng thì càng phải thận trọng.

Về phía các DN, có rất nhiều vấn đề mà khi hợp tác với DN nước ngoài, các DN VN cần phải thận trọng. Đó là cần tìm hiểu nhiều chiều, không nên cả tin những lời DN đối tác. Đây là những hành vi tội phạm, có thể các DN này là những tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, trốn thuế, lậu thuế... điều này ảnh hưởng rất lớn tới niềm tin của các nhà đầu tư. Các DN VN thường bị lừa bởi những đối tác không có thực, sơ hở về pháp lý. Tôi cho rằng, DN nên nắm bắt thông tin về thị trường và đối tác, không chỉ vì mục tiêu lợi nhuận mà quên đề phòng bị lừa đảo. Cần nghiên cứu và vận dụng các phương thức thanh toán quốc tế... Nhưng cũng cần khẳng định rằng, lỗi không hoàn toàn ở DN, loại tội phạm lừa đảo quốc tế này xuất hiện gia tăng chủ yếu do hệ thống pháp luật về kinh tế còn nhiều kẽ hở; hiểu biết và năng lực kinh doanh của các cá nhân, DN còn yếu...

- Xin cảm ơn ông !