Tại Diễn đàn Xúc tiến đầu tư Tây Nguyên 2009, diễn ra ngày 5/9 tại thành phố Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk), Đại tướng Lê Hồng Anh, Bộ trưởng Bộ Công An, Trưởng ban Chỉ đạo Tây Nguyên cho rằng, thành tựu mà Tây Nguyên (TN) đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Trong đó, giao thông vận tải còn kém và thiếu sự liên kết vùng giữa các tỉnh. Tuy nhiên, TN cam kết đồng hành cùng nhà đầu tư trong và ngoài nước, tạo mọi điều kiện để cùng nhà đầu tư phát triển, nhằm đưa TN phát triển bền vững hơn trong thời gian tới.

Nỗ lực “đánh thức” chính mình

Từ năm 2001 đế nay, TN chỉ thu hút được 110 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn 1.200 tỷ đồng và 280 triệu USD. Cũng từ đó đến nay, TN chỉ thu hút được 900 triệu USD từ nguồn vốn ODA (chủ yếu là của Nhật Bản, Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng phát triển châu Á), chiếm 4% so với tổng số vốn ODA của cả nước.

Ông Mai Văn Năm, Trưởng ban chỉ đạo Diễn đàn xúc tiền đầu tư TN 2009 cho biết, hiện TN đang “khát” các dự án đầu tư trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng, hệ thống giao thông, công trình thủy lợi… vì đây là những hạn chế đang “kìm hãm” sự tăng trưởng của khu vực.

Ngoài ra, hình thành những khu thương mại tự do, hợp tác chặt chẽ với các nước trong vùng tam giác phát triển (Việt Nam, Lào và Campuchia), hoàn thiện quy hoạch các khu chức năng, các khu kinh tế cửa khẩu cũng là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư từ bên ngoài.

“Chính quyền các cấp phải đồng hành cùng nhà đầu tư, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, nâng cao năng lực cán bộ làm công tác thu hút đầu tư và thực hiện nhanh các dự án và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư trong và ngoài nước tìm đến TN.”, ông Năm cho biết.

5 tỉnh TN đang bắt tay nhau, thay vì mnạh ai nấy làm như trước đây, để "hút" nhà đầu tư vì lợi ích chung. (Ảnh: Phước Hảo)

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Bích Đạt nhận định, thu hút đầu tư vào TN trong nhiều năm qua còn nhiều hạn chế, chỉ những dự án thủy điện là có thể thu hút nhà đầu tư. Thu hút đầu tư nước ngoài còn khiêm tốn hơn vì từng tỉnh chưa giới thiệu được những thế mạnh đặc thù của mình.

Kêu gọi thu hút đầu tư vào TN mới là bước khởi đầu, nhưng việc triển khai thực hiện mới là việc phải bàn, từ lời nói đến hành động phải được đồng bộ và quyết đoán. Ông Đạt khẳng định, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ phối hợp chặt chẽ với các tỉnh TN trong việc phân bổ vốn đầu tư, dự án đầu tư phù hợp với từng tỉnh trong thời gian tới.

Qua diễn đàn này, Bộ và các cơ quan liên quan sẽ tổng hợp những ý kiến đóng góp để trình lên Chính phủ xem xét và có sự điều chỉnh, ban hành những biện pháp cụ thể nhằm tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng đầu tư vào TN trong thời gian nhanh nhất.

Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, bộ ngành và các tỉnh, hy vọng rằng TN sẽ trở thành vùng kinh tế động lực từ giai đoạn 2015-2020.

Hiện, vốn FDI vào TN chưa nhiều, song qua diễn đàn này, chắc chắn sẽ có không ít nhà đầu tư nước ngoài đưa khu vực này vào "tầm ngắm". (Ảnh: Phước Hảo)

“Đăng ký kết hôn” với Tây Nguyên

Về khía cạnh nhà đầu tư, nhiều doanh nghiệp cho rằng, để TN “lột xác”, điều quan trọng nhất là Trung ương cần xây dựng cho TN một cơ chế, chính sách thu hút đầu tư riêng. Trong đó, cần có chính sách khuyến khích các tổng công ty Nhà nước, đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân là người Việt ở nước ngoài “đầu quân” đến TN.

Do đặc thù giao thông cách trở, xa cảng biển, đường hàng không chưa đủ mạnh, xa trung tâm kinh tế lớn; nhân lực không đáp ứng được yêu cầu nên việc tăng thêm ưu đãi để thu hút đầu tư là việc cần thiết và được đánh giá là hiệu quả nhất.

Một nhà đầu tư đến từ Nhật Bản cho biết, TN vẫn chưa liệt kê được những tiềm lực hữu hình và vô hình của mình. Chỉ khi nhìn thấy mình trong gương, TN mới biết phát triển cái gì và có cơ chế thu hút vốn đầu tư thích hợp.

Đã có những cam kết đầu tư rất hấp dẫn vào TN, tuy nhiên Phó thủ tướng Chính phủ Trương Vĩnh Trọng cho rằng, địa phương và nhà đầu tư cần nhanh chóng thực hiện những lời hứa ấy. (Ảnh: Phước Hảo)

Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Vĩnh Trọng khẳng định, để kéo nhà đầu tư vào 5 tỉnh TN, lãnh đạo các cấp của từng tỉnh phải làm hết tâm hết sức, phải đứng ở khía cạnh của nhà đầu tư thì mới hiểu được nhu cầu của họ.

“Chúng ta đang nằm trên một mỏ vàng nhưng chúng ta vẫn nghèo vì không nhận ra được biện pháp để làm giàu từ những gì đang có. Chúng ta đã có nhiều chính sách ưu đãi, tổ chức nhiều hội nghị vạch ra những khó khăn và thuận lợi của vùng nên bây giờ là lúc phải bắt tay vào làm ngay, thực hiện nhanh và đồng bộ.”, Phó Thủ tướng nói.

Phó Thủ tướng đề nghị, các tỉnh TN cần “tập hợp” lại và đề ra những vấn đề cụ thể, cơ chế và chính sách thật rõ ràng, như vậy mới có thể gột nên hồ.

“Chúng ta đã nói là phải làm, làm một cách quyết liệt, có hiệu quả chứ không chỉ trên giấy. Đó là những nhân tố tiền đề để thu hút và đầu tư hiệu quả trong tương lai. Chúng ta phải thực hiện thu hút đầu tư, tìm kiếm nhà đầu tư một cách chắc chắn như “đăng ký kết hôn” vậy vì lợi ích chung của từng nhà đầu tư, của người dân và của toàn đất nước.”, Phó Thủ tướng nói.

• Ca Hảo - Phước Hà