GS. Traugott đến từ Trung tâm Báo chí, Chính trị và Chính sách công Joan Shorenstein, Đại học Harvard đang có mặt tại Việt Nam trong khuôn khổ Chương trình Fulbright của Chính phủ Mỹ hỗ trợ khoá đào tạo của Chính phủ Việt Nam về khảo sát dư luận, kết hợp với Viện nghiên cứu Dư luận xã hội, thuộc Ban Tuyên giáo trung ương.

Là một chuyên gia trong lĩnh vực này với 45 năm kinh nghiệm, GS. Traugott đem đến khoá đào tạo những lý thuyết cơ bản về nghiên cứu dư luận xã hội cũng như những tác động xã hội của nó; tầm quan trọng của việc thu thấp những dữ liệu có chất lượng cao; và mối quan hệ thiết yếu giữa công tác nghiên cứu dư luận xã hội và truyền thông nhằm đem lại thông tin hữu ích cho công chúng.

GS. Michael Traugott và nhà báo Nguyễn Anh Tuấn trong cuộc Bàn tròn trực tuyến. Ảnh: Lê Anh Dũng

GS. Traugott và TBT Nguyễn Anh Tuấn đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu dư luận xã hội ở chỗ: Đảng, Nhà nước và Chính phủ đại diện cho quyền lợi của người dân, họ phải biết các công dân của mình đang nghĩ gì, đang cảm thấy như thế nào.

Kinh nghiệm của nước Mỹ cho thấy các dịp bầu cử là những thời điểm người dân được bày tỏ ý kiến khá nhiều và tập trung. Nhưng trong những thời điểm giữa các cuộc bầu cử, người dân đang nghĩ gì về những vấn đề chưa được đưa ra bàn bạc, những vấn đề xã hội, kinh tế, đối ngoại mà họ quan tâm, các cuộc điều tra và trưng cầu ý kiến sẽ đưa ra câu trả lời, giúp duy trì và đảm bảo mối liên hệ giữa người dân và các cấp lãnh đạo.

Cùng tham gia trao đổi, nhà báo Nguyễn Anh Tuấn, Tổng biên tập báo VietNamNet khẳng định vai trò của công tác nghiên cứu dư luận xã hội, không chỉ như một nguồn thông tin tham khảo cần thiết mà còn là thành tố quan trọng phục vụ cho việc hoạch định chính sách.

Một số cơ quan tổ chức, đặc biệt là báo chí Việt Nam đang chủ động tích cực trong việc truyền tải thông tin, tạo ra sự tranh luận để khai thác nguồn ý kiến, quan điểm, tri thức rộng rãi trong xã hội. Nhiều vấn đề bức xúc được dư luận quan tâm đã được truyền thông đẩy lên thành các diễn đàn chuyển tải ý kiến đến các cấp lãnh đạo và đã được lắng nghe, tiếp thu và sửa đổi.

Tuy nhiên công tác nghiên cứu dư luận xã hội ở Việt Nam còn chưa có được một hệ thống chuẩn mực và mới đang ở giai đoạn khởi động, cần được chuyên nghiệp hoá cả về đội ngũ và phương pháp.

GS. Traugott cũng đồng ý về vai trò của báo chí như một cầu nối thông tin quan trọng giữa kết quả điều tra dư luận xã hội và tác động thực tế đến sự thay đổi trong xã hội. Theo kinh nghiệm của nước Mỹ, các công dân không chỉ quan tâm đến những quan điểm chính thức từ phía các cơ quan lãnh đạo đất nước, họ còn quan tâm đến quan điểm của những công dân bình thường khác.

Tuy nhiên kết quả điều tra sẽ chỉ là những con số đơn thuần nếu không nhận được sự phản hồi từ phía các cơ quan công quyền. Truyền thông trong trường hợp này phải là một chiếc cầu nối cả hai chiều, ý kiến của công dân được chuyển lên, đòi hỏi các cấp lãnh đạo phải phản ứng, trả lời, theo dõi và đáp ứng nguyện vọng của người dân.

Theo nhà báo Nguyễn Anh Tuấn, công chúng còn mong mỏi ở các cấp lãnh đạo một thái độ khách quan, đón nhận kết quả trưng cầu ý kiến quần chúng một cách công bằng, thực sự quan tâm, tận dụng và coi trọng những kết quả ấy trong quá trình hoạch định chính sách để đưa ra những quyết sách đúng đắn, củng cố sự tin tưởng của nhân dân. Ngoài ra, ông nhấn mạnh cần có những đơn vị làm nhiệm vụ thăm dò dư luận độc lập, không bị ảnh hưởng, phụ thuộc và tác động bởi các lợi ích khác. Có như vậy, kết quả thăm dò dư luận mới không thiên vị, thật sự khách quan và phản ánh đúng hiện thực.

Cùng lúc đó, các cơ quan truyền thông phải làm nhiệm vụ truyền tải thông tin một cách khách quan, trung thực, vì lợi ích cao nhất của công chúng, vì quyền được thông tin của người dân, sẵn sảng đón nhận các ý kiến phản biện với thái độ cầu thị và tinh thần trách nhiệm với xã hội, với đất nước.

• Tuần Việt Nam