Muốn phát triển được sản xuất thì phải bán được hàng làm ra cho người tiêu dùng. Ảnh: moit.gov.vn

Người Việt Nam chỉ dùng hàng Việt Nam khi bản thân họ có nhu cầu về hàng hoá để thoả mãn nhu cầu sống và phát triển của bản thân và gia đình mình; đồng thời nhu cầu này chỉ được thoả mãn khi họ có khả năng thanh toán trên thực tế, khi họ có thông tin về nguồn hàng, chất lượng và giá cả hàng hoá, cũng như khi họ được tiếp cận hệ thống dịch vụ phân phối hàng thuận tiện và tốt nhất có thể trong so sánh với các hàng hoá ngoại nhập.

Trong bối cảnh mở cửa, ngày càng coi trọng các giá trị sử dụng thực tế, giảm bớt các “tín điều” và các “giá trị ảo” liên quan đến hàng hoá, người tiêu dùng có quyền rộng rãi hơn trong tiếp nhận thông tin và cơ hội lựa chọn các hàng hoá và nguồn cung cấp theo ý mình. Vì vậy, sẽ thật khó thuyết phục người tiêu dùng Việt Nam mua hàng Việt Nam chỉ vì lòng yêu nước thuần tuý, dù cao cả, khi với cùng giá cả “xêm xêm” nhau, mà chất lượng hàng nội quá kém, mẫu mă lại đơn điệu và các dịch vụ hậu mãi dường như không có.

Cũng thật khó cưỡng lại sức hấp dẫn riêng đầy “ma mị” của hàng ngoại nhập giá rẻ, dù chất lượng có thấp, nhưng “khuất mắt trông coi” và dù có dùng “cũng chưa chết ngay”, nhất là khi chúng lại có mẫu mã bắt mắt, với nhiều tiện ích gia tăng và tính năng độc đáo, vượt trội, lại được hỗ trợ bởi làn sóng quảng cáo từ nhiều tầng nấc và các pha “tuyệt chiêu” marketing chuyên nghiệp, lợi hại. Công nghệ quảng bá được thi triển hết sức công phu, tinh vi, có tổ chức, và có sức nhấn chìm “từ bên trong” cả lớp người tiêu dùng ‘truyền thống”, đông đảo, nhẹ túi tiền, nhưng nặng gánh mưu sinh, cả thế hệ người tiêu dùng mới, sành điệu và cả tin, “cả thèm nhưng chóng chán”, với ý thức, tâm lý sính ngoại và thói quen “khẳng định đẳng cấp” qua thương hiệu, nhãn hiệu hàng hoá.

“Hàng Việt Nam” khó bán cho “Người Việt Nam” khi dân ta không được giáo dục và tổ chức để trở thành cộng đồng những người tiêu dùng thông minh, tự trọng, biết phân biệt các giá trị Chân, Thiện, Mỹ bên trong với các màu mè sặc sỡ bên ngoài và biết giành những “đồng tiền mồ hôi nước mắt” của mình để mua những lư hương thờ tự tổ tiên tâm linh được chế tạo bằng đất đai và những bàn tay xứ sở thiêng liêng…;

Không thể đòi hỏi sự "hy sinh" từ một phía

Đồng thời, ngược lại, đặc biệt, càng không nên lạm dụng lòng yêu nước trong sáng và sức chịu đựng có hạn của người dân lành, nếu không nói là có tội với dân, với nước, khi nhân danh những giá trị tốt đẹp, cứ nhắm mắt làm ngơ trước thực tiễn người tiêu dùng Việt Nam buộc phải trả giá đắt đầy ấm ức cho những “hàng nội giả hiệu” được bảo hộ kéo dài.

Người tiêu dùng không thể đơn phương “hy sinh”. Ảnh: sbmf.vn

Chúng không chỉ móc “cháy túi” người dân, mà còn làm nghèo thêm ngân khố và tài sản Nhà nước, làm suy giảm nhanh chóng tiềm năng và sức mạnh quốc gia nói chung, làm tổn thương hình ảnh và giá trị thương hiệu “hàng Việt Nam” nói riêng…

Hàng Việt Nam chỉ bán được cho người Việt Nam khi những người lao động và quản lý doanh nghiệp Việt Nam “trên dưới một lòng “ đồng tâm hiệp lực sản xuất ra hàng hoá một cách trân trọng, với chất lượng “như là làm cho mẹ mình dùng”, chứ không chạy theo lợi nhuận thuần tuý và lợi ích ngắn hạn mà làm ăn tắc trách, dối lừa.

Một chiếc áo được thiết kế đẹp, may kỹ và nút thắt chỉ thùa khuyết áo được làm cẩn thận để khuy áo còn bền chắc khi vải áo đã sờn rách, chính điều đó làm nên thương hiệu hàng Việt Nam chất lượng cao trong lòng người tiêu dùng Việt Nam hiệu quả và nhân văn hơn hẳn những clip quảng cáo đắt đỏ trên các đài truyền hình vào những giờ vàng…

Hàng Việt Nam sẽ chinh phục người tiêu dùng Việt Nam và cả trên thị trường nước ngoài tốt hơn khi chúng ngày càng tiếp cận gần hơn các tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng ngày càng tốt hơn các yêu cầu nghiêm ngặt nhất về vệ sinh, an toàn thực phẩm và các yêu cầu bảo vệ môi trường.

Khẩu hiệu “ Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam” ngày càng trở thành thực tiễn kinh tế-xã hội sinh động, mang lại hiệu quả to lớn toàn diện cả cấp vĩ mô, lẫn vi mô, trong nước và ở nước ngoài, trước mắt, cũng như lâu dài khi có sự hỗ trợ có tổ chức, thông minh và thực chất của Nhà nước Việt Nam.

Sự hỗ trợ này không chỉ từ phía Nhà nước tạo mọi cơ hội nhằm làm tăng thu nhập và khả năng thanh toán thực tế của người tiêu dùng trong nước, mà còn từ phía làm tất cả nhằm làm giảm bớt các chi phí sản xuất của các doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình tổ chức sản xuất và phân phối hàng hoá cho người Việt Nam, bao gồm gần 86 triệu dân trong nước, lẫn hơn 3,5 triệu kiều bào ta đang định cư ở trên 100 nước trên thế giới.

Nhà nước cũng cần phát động và duy trì những cuộc vận động cấp quốc gia, trong khuôn khổ các cam kết hội nhập đã ký, nhằm tăng cường nhận thức, thói quen và thông tin về quy mô, chất lượng, giá cả và tính năng, cùng các điều kiện cung ứng và chăm sóc khách hàng khác từ phía các doanh nghiệp…

Nếu những điều trên được thực hiện tốt, thì nhất định sẽ đến một ngày nào đó người tiêu dùng Việt Nam sẽ coi hàng Việt Nam là sự lựa chọn đầu tiên và ổn định dài lâu của mình. Khi đó, nền sản xuất trong nước sẽ rất phát triển, hàng Việt Nam sẽ vẻ vang sánh vai hàng của các cường quốc 5 châu - tại sao không?!

• TS. Nguyễn Minh Phong