Thứ sáu, 05/06/2009, 19:55 GMT+7
Doanh nghiệp không dễ “thay máu” công nghệ
50% doanh nghiệp trong các khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất (KCX) ở TP.HCM có trình độ công nghệ từ mức trung bình trở xuống.
Đây là kết quả khảo sát 429/987 doanh nghiệp đang hoạt động trong 3 KCX và 10 KCN ở TP. HCM, bao gồm 235 doanh nghiệp trong nước và 194 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Cụ thể hơn, ông Lê Anh Tuấn, Phó trưởng Ban Quản lý các KCX – KCN TP.HCM (Hepza) cho biết, số doanh nghiệp đạt trình độ công nghệ tiên tiến chỉ khoảng vài phần trăm, chủ yếu tập trung ở KCN Vĩnh Lộc, Tân Tạo, KCN Tân Bình. Tỷ lệ doanh nghiệp đạt mức độ tự động hóa hoàn toàn khoảng 25%, bán tự động là 60%. 15% còn lại thuộc về các doanh nghiệp ở mức thủ công cơ khí. “Đặc biệt, có đến 10% doanh nghiệp trong các khu này sử dụng thiết bị đã qua sử dụng với chất lượng chỉ còn dưới 50%.

Lý giải vấn đề này, ông Tuấn nhắc lại thời điểm những năm 90 của thế kỷ trước, TP. HCM là một trong những địa phương đi đầu trong việc lập các KCX - KCN. Đó cũng là thời điểm công nghệ lỗi thời từ các quốc gia có nền công nghiệp phát triển tràn sang các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Và TP. HCM là điểm hút mạnh nhất các công nghệ đó khi mục tiêu lấp đầy KCN – KCX được đặt lên hàng đầu thay vì các yếu tố phát triển bền vững như: công nghệ cao, ít thâm dụng lao động, ít ô nhiễm…

Trong số 50% doanh nghiệp công nghiệp sử dụng công nghệ kém này, có phần không nhỏ sự góp mặt của các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp di dời từ khu vực nội thành ra, tập trung ở các KCN Hiệp Phước, Lê Minh Xuân, Tân Phú Trung… Việc cải thiện công nghệ của các khu vực này tới đây chắc cũng khó khăn.

Trao đổi với Báo Đầu tư, nhiều doanh nghiệp thừa nhận, nguồn lực để đầu tư cho công nghệ hầu như không cân đối được, nhất là trong bối cảnh đồng vốn kinh doanh của họ đang teo dần do những thay đổi tiêu cực của thị trường.

Cũng phải nhắc bài học nhập công nghệ cũ với giá rẻ trước kia khi xu hướng này được cho là cơ hội của nhiều doanh nghiệp. Giới chuyên gia kinh tế cảnh báo, nếu bài toán này không được tính toán cẩn trọng, công nghệ ở bậc trung bình kém sẽ lại đổ về các doanh nghiệp Việt Nam. ở đây, vai trò của các cơ quan nhà nước đang được kỳ vọng.

Theo báo cáo của Hepza, đề án lập quỹ đổi mới công nghệ hỗ trợ cho các doanh nghiệp KCN – KCX đang được xây dựng, dự kiến sẽ trình cho UBND TP. HCM vào tháng 7/2009. Song song, Hepza cử một số chuyên viên tham gia vào 5 hợp phần của đề án đổi mới công nghệ công nghiệp sản xuất phục vụ chuyển dịch cơ cấu công nghiệp trên địa bàn TP. HCM của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đã được UBND Thành phố phê duyệt.

Ngoài ra, hai đơn vị này cũng đang xây dựng một đội ngũ chuyên gia giúp tư vấn cho các doanh nghiệp trong việc đổi mới công nghệ. Đặc biệt, cùng với ưu tiên thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, ít ô nhiễm vào các KCN-KCX, Hepza đang lên kế hoạch tổ chức hội chợ Techmart, mở ra thị trường trao đổi công nghệ cho các doanh nghiệp của thành phố. Kế hoạch “thay máu” công nghệ cho các doanh nghiệp TP.HCM đang vào đợt cao trào dù khó khăn sẽ không ít.
bantinsom.com ( theo VIR )