|
Tìm hiểu về chứng khoán phái sinh
Câu hỏi: Thế nào là quyền mua cổ phần?
Trả lời: Quyền mua cổ phần là loại chứng khoán do công ty cổ phần phát hành kèm theo đợt phát hành cổ phiếu bổ sung nhằm bảo đảm cho cổ đông hiện hữu quyền mua cổ phiếu mới theo những điều kiện đã được xác định.
Câu hỏi: Thế nào là chứng quyền? Trả lời: Chứng quyền là loại chứng khoán được phát hành cùng với việc phát hành trái phiếu hoặc cổ phiếu ưu đãi, cho phép người sở hữu chứng khoán được quyền mua một số cổ phiếu phổ thông nhất định theo mức giá đã được xác định trước trong thời kỳ nhất định. Ví dụ: Tập đoàn thương mại ABC muốn huy động số vốn lớn một cách dễ dàng trong giai đoạn hiện tại nhưng không muốn chia sẻ quản trị điều hành với các đối tượng khác nên quyết định phát hành trái phiếu kém theo chứng quyền. Giả định tập đoàn ABC công bố mỗi khách hàng mua trái phiếu mệnh giá 50 triệu VND sẽ được kèm thêm quyền mua 500 cổ phiếu thường của tập đoàn với mức giá thấp hơn giá thực tế phát hành 10% trong thời hạn 2 năm. Chứng quyền và quyền mua cổ phần khác nhau ở chỗ: chứng quyền gắn với hoạt động phát hành cổ phiếu ưu đãi (không phải là cổ phiếu phổ thông) và trái phiếu công ty mà không gắn với việc phát hành cổ phiếu phổ thông. Quyền mua cổ phiếu lại gắn với cổ đông hiện hữu và loại chứng khoán dự định phát hành trong tương lai chỉ có thể là cổ phiếu (có thể là cổ phiếu phổ thông hoặc cổ phiếu ưu đãi) mà không phải là trái phiếu. Câu hỏi: Thế nào là hợp đồng tương lai? Trả lời: Hợp đồng tương lai là cam kết mua hoặc bán các loại chứng khoán, nhóm chứng khoán hoặc chỉ số chứng khoán nhất định với một số lượng và mức giá nhất định vào ngày xác định trước trong tương lai. Bản thân nội dung của hợp đồng tương lai trên thị trường chứng khoán là một hợp đồng thương mại mà đối tượng là chứng khoán. Giao dịch thông qua hợp đồng tương lai là một cơ chế bảo vệ trước tình trạng tăng hoặc giảm giá chứng khoán. Tất nhiên, nếu một bên được bảo vệ thì bên kia lại phải chịu thua lỗ. Khác với quyền chọn, hợp đồng tương lai bắt buộc phải được các bên thực hiện khi đến hạn. Chính vì có cơ chế bảo vệ như vậy, nên hợp đồng tương lai có thể được chuyển nhượng bởi bên mua hoặc bên bán và bản thân nó trở thành một loại chứng khoán trên thị trường chứng khoán. Về lý thuyết, bên nhận chuyển nhượng sẽ là có tư cách pháp lý thay thế cho bên chuyển nhượng. Để đảm bảo cho việc giao dịch được thuận tiện, hợp đồng tương lai được chuẩn hoá về nội dung và hình thức thể hiện. Sau đây là một ví dụ đơn giản về hợp đồng tương lai: Ngày 01/2/2007, ông Trinh thoả thuận bán 1000 cổ phiếu ABC cho bà Mai theo hợp đồng tương lai. Giá một cổ phiếu ABC vào thời điểm ký kết là 100.000 đồng/cổ phiếu. Thời điểm thực hiện hợp đồng là ngày 01/3/2007 với mức giá là 110.000 đồng/cổ phiếu. Giả sử vào ngày 15/2/2007, giá của cổ phiếu ABC ở mức 115.000/cổ phiếu, như vậy xét về lý thuyết, lúc này bà Mai đã được lời một khoản là (115.000 – 110.000) x 1000 = 5.000.000 đồng. Cũng trong ngày, ông Cường muốn mua lại hợp đồng tương lai trên với số phí xác định là 3.000 đồng/cổ phiếu. Bà Mai sẽ phải lựa chọn: Hoặc bà Mai tiếp tục nắm giữ hợp đồng tương lai cho đến ngày thực hiện. Nếu giá chứng khoán ABC vẫn cao hơn mức 110.000/cổ phiếu, bà Mai sẽ có lãi. Tuy nhiên số lời này chưa chắc chắn lắm vì giá cổ phiếu có thể lên hoặc xuống. Hoặc bà Mai bán hợp đồng cho ông Cường. Bà Mai sẽ nhận ngay một khoản tiền lời là 3.000 x 1000 = 3.000.000 đồng. Giả thiết là sau khi ký hợp đồng, nếu giá cổ phiếu ABC thấp hơn mức giá 110 ngàn/cổ phiếu, tất nhiên bà Mai khó có thể chuyển nhượng được hợp đồng trên, vì lợi thế lúc này thuộc về ông Trinh. Câu hỏi: Thế nào là quyền chọn mua, quyền chọn bán? Trả lời: Quyền chọn mua, quyền chọn bán là quyền được ghi trong hợp đồng cho phép người mua lựa chọn quyền mua hoặc quyền bán một số lượng chứng khoán được xác định trước trong khoảng thời gian nhất định với mức giá được xác định trước Ví dụ: Bà Minh là nhân viên của công ty IBM Việt Nam có tham gia vào thị trường chứng khoán Singapore. Bà Minh có mua một hợp đồng quyền chọn mua 3000 cổ phiếu IBM với giá 35 USD/cổ phiếu, thời gian chọn là 6 tháng, phí chọn mua 0,5 USD / cổ phiếu. Sau 4 tháng, giá cổ phiếu IBM tăng lên 40 USD / cổ phiếu. Bà Minh có thể chọn phương án thực hiện quyền mua cổ phiếu của mình sau đó bán chứng khoán vào thời điểm mua để lấy lãi hoặc bán trực tiếp hợp đồng quyền chọn của mình để kiếm lời từ chênh lệch giữa giá + chi phí phải trả trong hợp đồng quyền mua với giá thực tế của loại chứng khoán đó trên thị trường. Quyền chọn mua, quyền chọn bán là loại chứng khoán phái sinh, mặc dù được ghi nhận trong Luật Chứng khoán nhưng chưa tồn tại trong thực tế ở Việt Nam. NGUỒN: Tìm hiểu Luật Chứng khoán (Tác giả: TS. Phạm Thị Giang Thu chủ biên, ThS. Trần Vũ Hải và ThS. Nguyễn Minh Hằng, NXB Chính trị Quốc gia, 2006) bantinsom.com ( theo luattaichinh )
Các tin khác:
|
