Thứ sáu, 29/05/2009, 09:07 GMT+7
Quản trị
> Vĩ mô
Tăng vốn đầu tư công cho “tam nông” để phát triển bền vững
Đây là đề xuất của nhóm chuyên gia nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam và Hội Khoa học Phát triển nông thôn (Nguyễn Công Bộ, Đào Thế Tuấn, Đào Thế Anh) khi bàn về chính sách kích cầu đầu tư, tiêu dùng và phát triển thị trường nông sản trong nước.
Theo phân tích của các chuyên gia, về mặt chiến lược thì việc tập trung vào thị trường trong nước và khu vực nông thôn là ưu thế của Việt Nam vì Việt Nam là nước đông dân có nhiều lao động. Đầu tư thúc đẩy sản xuất nông nghiệp sẽ tạo ra công ăn việc làm cho các lao động khu vực nông nghiệp, nông thôn. Thực tế cho thấy, tầng lớp nhạy cảm nhất với các tác động tiêu cực vẫn là nông dân, khu vực nông thôn và lĩnh vực nông nghiệp. Vì vậy, tập trung đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn (tam nông) sẽ tạo ra được một hậu phương vững chắc để chống chọi với khủng hoảng. Hơn nữa, việc đầu tư cho “tam nông” với điều kiện ở Việt Nam sẽ nhanh chóng có hiệu quả và làm tăng thu nhập cho dân cư khu vực nông thôn với khoảng 70% dân số cả nước sẽ gián tiếp làm tăng sức mua và tăng cầu tiêu dùng trong nước. Việc làm này không những phù hợp với bối cảnh khủng hoảng bởi các nền kinh tế hướng ngoại (xuất khẩu) trong đó có Việt Nam đã phải đặt vấn đề nhận thức lại việc phát triển thị trường nội địa để cân bằng chiến lược kinh doanh, mà nó còn phù hợp với cả bối cảnh không có khủng hoảng vì những năm qua tỷ trọng vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước cho lĩnh vực nông nghiệp có xu hướng giảm.

Số liệu các chuyên gia thu thập được cho thấy, trong 5 năm 2001-2005 tổng đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn là 113.116 tỷ đồng, mới đáp ứng được khoảng 17% nhu cầu. Như vậy, khi mà nông nghiệp vẫn chiếm 22% trong GDP thì chi tiêu công cho nông nghiệp chỉ đạt 6-7% ngân sách Nhà nước (tương đương 1-1,5% GDP) và có xu hướng giảm dần (năm 2005 là 7,9%, năm 2007 giảm còn 6,7%).

Về cơ cấu vốn đầu tư trong nông nghiệp, giai đoạn 2001-2005 đầu tư Nhà nước là 19%, doanh nghiệp 44%, hộ gia đình 20%, đầu tư nước ngoài 12%, đầu tư khác là 5%; còn theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong giai đoạn 2006-2010 cơ cấu vốn đầu tư cho nông nghiệp là Nhà nước 26%, doanh nghiệp và HTX 42%, hộ gia đình 22%, đầu tư nước ngoài 10%. Các chuyên gia cho rằng, cơ cấu vốn này không thay đổi nhiều, và kế hoạch này khó thực hiện vì khủng hoảng kinh tế và biến động thị trường mạnh đã làm cho đầu tư của hộ gia đình và doanh nghiệp giảm, nông dân cũng không dám đầu tư. Do vậy, cần phải có thêm những chính sách thích hợp kích thích phát triển nông nghiệp, nông thôn kịp thời thông qua việc tăng tỷ lệ vốn ngân sách Nhà nước.

Để làm việc đó, ngày 17/4/2009, Chính phủ Việt Nam đã công bố gói kích cầu nhằm vào khu vực nông nghiệp, nông thôn (Quyết định 497/2009/QĐ-TTg). Đây là một quyết sách được coi kịp thời, cần thiết và đúng đắn. Theo đề xuất của nhóm chuyên gia, gói kích cầu này cần tập trung đầu tư cho việc nâng cấp cơ sở hạ tầng nông thôn; đầu tư hỗ trợ nông dân cơ giới hóa sản xuất; đầu tư đào tạo nghề cho nông dân; đầu tư cho khoa học công nghệ và khuyến nông; đầu tư phát triển doanh nghiệp nông nghiệp – nông thôn; hỗ trợ nông dân sản xuất lúa gạo để đảm bảo an ninh lương thực; hỗ trợ phát triển du lịch trong lĩnh vực nông nghiệp; hỗ trợ tiêu dùng.

Trong cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu hiện nay Việt Nam vẫn có chỗ dựa vững chắc là nông nghiệp nên việc kích thích cho khu vực này phát triển sẽ không chỉ đảm bảo cho nền kinh tế tiếp tục phát triển mà còn góp phần quan trọng ổn định an sinh xã hội. Theo cam kết của Việt Nam với WTO thì Nhà nước được quyền trợ cấp cho nông nghiệp lên đến 10% tổng giá trị sản lượng nông nghiệp. Tuy nhiên, đến nay Việt Nam trợ cấp nhiều nhất cho nông nghiệp mới đến khoảng 260 triệu USD/năm (tương đương 3-4% tổng sản lượng nông nghiệp) và đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nông nghiệp cũng còn rất thấp. Vì vậy, cần phải tăng vốn đầu tư công cho “tam nông” lên khoảng 20% GDP vào năm 2025 (năm 2005 là 7,9%) để đảm bảo phát triển bền vững. Trước mắt, gói kích cầu đầu tư và tiêu dùng cần ưu tiên cho phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn, phát triển nguồn nhân lực và đảm bảo an sinh xã hội.

Để gói kích cầu đầu tư và tiêu dùng trong nông nghiệp phát huy hiệu quả nhanh, các chuyên gia cũng cho rằng cần phải chú ý đẩy mạnh chống tham nhũng trong cả chủ trương đầu tư lẫn trong quản lý, vì đầu tư xây dựng cơ bản trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn vẫn còn thất thoát rất lớn. Việc sửa đổi Luật Đất đai có lợi cho nông dân và các biện pháp hiệu quả bảo vệ đất nông nghiệp, ổn định qui hoạch đất nông nghiệp… sẽ quyết định đến hiệu quả đầu tư và thu hút đầu tư của nông dân vào nông nghiệp. Song song với việc thực hiện các gói kích thích về tài chính, cần nhanh chóng hoàn thiện và phát triển các thể chế thị trường và thể chế nông thôn, cải cách hành chính để tạo môi trường cho các đầu tư tài chính phát huy tác dụng./.
 Lan Ngọc
bantinsom.com ( theo ven )