|
Văn hóa doanh nhân thời hội nhập
Tham gia thị trường toàn cầu hóa, nền kinh tế nước ta bước vào một không gian kinh tế mới trên đường phát triển; doanh nhân nước ta cũng bước vào một thị trường rộng lớn hơn trước rất nhiều. Tình hình mới đòi hỏi bổ sung những nhận thức mới, cách tiếp cận mới về văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp và văn hóa doanh nhân trong thời hội nhập.
Hội nhập kinh tế quốc tế, theo nội dung các cam kết gia nhập WTO của VN, tức là thực hiện tự do hóa thương mại, đầu tư, dịch vụ,... những lĩnh vực tác động mạnh mẽ đến toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN. Một cách tổng quát, từ nay, khi cuộc cạnh tranh với quy mô toàn cầu mở ra, những sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ mà doanh nhân nước ta mang ra trao đổi, từ gạo, tôm cá, hồ tiêu, cao su cho đến quần áo, giày dép, máy móc, thiết bị, các loại dịch vụ ... đều phải có sức cạnh tranh cao hơn trước, không những trên thị trường WTO mà ngay cả ở thị trường trong nước; đó là điều đã rõ. Song, điều cần nhấn mạnh là: đó không chỉ là những hoạt động đơn thuần kinh tế, mà ẩn chứa bên trong các sản phẩm hàng hóa hoặc dịch vụ ấy, luôn luôn có hàm lượng văn hóa, trước hết là văn hóa của DN - nơi sản xuất và rộng hơn, qua đó, thấy rõ bản sắc văn hóa của cả VN ta. Văn hóa VN không chỉ thể hiện rõ trong những sản phẩm cụ thể, nhận biết ngay được như sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống của các làng nghề, mà còn thể hiện ngay trong chất lượng của tất cả các loại sản phẩm hàng hóa khác, trong phương thức kinh doanh của mỗi DN, cũng như trong thái độ ứng xử của mỗi doanh nhân. Có thể ví dụ: nếu như trong con tôm, con cá có những hóa chất có hại cho sức khỏe người tiêu dùng; nếu như trong giày dép, chất lượng của nguyên liệu không tốt, dùng chóng hỏng, chất lượng không đồng đều,... thì rõ ràng là nội dung văn hóa trong sản phẩm, hàng hóa đã không được bảo đảm, ảnh hưởng xấu đến thương hiệu của nhà sản xuất, mất tín nhiệm đối với người tiêu dùng trong nước cũng như trên thế giới. Nói cách khác, kinh tế và văn hóa gắn bó với nhau, quyện vào nhau trong mỗi sản phẩm hàng hóa, mỗi loại dịch vụ. Chúng ta mang hàng hóa ra thị trường WTO càng nhiều càng tốt, nhưng tất cả cần phải toát lên bản sắc văn hóa VN, làm cho sản phẩm, hàng hóa mang thương hiệu VN phải tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng; song vẫn có những nét riêng, không lẫn được với sản phẩm, hàng hóa của nước khác. Mang hàng hóa, dịch vụ ra thị trường thế giới cũng là mang văn hóa kinh doanh VN ra thế giới, góp phần làm phong phú thêm văn hóa kinh doanh toàn cầu. Cạnh tranh có văn hóa Trên thị trường WTO, cuộc cạnh tranh giữa từng sản phẩm hàng hóa, từng dịch vụ cũng như giữa các DN và rộng hơn, là cạnh tranh giữa các quốc gia sẽ gay gắt hơn; thể hiện trong tất cả các ngành, lĩnh vực; kể cả trong sản xuất cũng như trong phân phối... Nói đến cạnh tranh, tuy mỗi DN đều cố gắng để “cùng thắng” (win-win), nhưng dù sao cũng không thể tránh được quy luật “mạnh được, yếu thua”, cũng không tránh khỏi có doanh nghiệp bị phá sản. Chính vì vậy, nói đến văn hóa doanh nhân thời hội nhập, phải nhấn mạnh trước hết văn hóa trong cạnh tranh, thực hiện cạnh tranh có văn hóa. Đó là việc thực hiện đầy đủ các cam kết trong WTO, tuân thủ pháp luật và hợp đồng với các đối tác, từ chất lượng, số lượng hàng hóa, dịch vụ đến thời gian giao nhận, phương thức giao nhận, không thể tùy tiện. Có thể nói đây là yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất để giành thắng lợi trong cuộc cạnh tranh: cạnh tranh bằng uy tín, bằng chất lượng, chứ không phải bằng những “mánh mung”, “tiểu xảo”. Chữ “tín” trong kinh doanh ngày nay lại càng quan trọng, vì không chỉ bó hẹp trong một số nước mà đã mở rộng ra quy mô toàn cầu, ảnh hưởng đến uy tín của cả VN. Chính chữ “tín” này được bảo đảm sẽ tránh được những thua thiệt do các vụ kiện tụng, tranh chấp thương mại có thể xảy ra nhiều hơn trước. Đó là việc mở rộng liên kết, liên doanh bình đẳng với các DN cùng ngành, qua đó mà tiếp thu công nghệ, kỹ năng quản lý tiên tiến ... để tăng thêm năng lực cạnh tranh của DN. Văn hóa doanh nhân ở đây thể hiện trong tinh thần thân thiện, thái độ hợp tác chân thành, tin cậy lẫn nhau trong từng ngành hàng, từng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ, là sự hợp tác để nâng cao chất lượng hàng hóa, là để cùng thực hiện chuỗi phân phối, giành thêm thị phần cho cả ngành hàng, v.v... Đó là việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp, trong đó quan trọng nhất là giải quyết tốt các quan hệ trong DN, biểu hiện trong thái độ ứng xử giữa chủ DN với người lao động, đặc biệt là trong việc phát triển nhân lực, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ lao động kỹ thuật và nhân lực cấp cao, coi nhân lực là vốn quý nhất của DN để bảo đảm nâng cao năng lực cạnh tranh. Đó là việc tuân thủ hợp đồng lao động, trả lương, bảo hiểm xã hội cũng như trong việc giải quyết các nhu cầu về đời sống của người lao động. Đó là việc nâng cao các tố chất của doanh nhân VN, như: ý chí kinh doanh vì mục tiêu chấn hưng kinh tế đất nước, ý thức tự cường dân tộc, kiên cường khắc phục khó khăn, dũng cảm, mưu trí, chấp nhận mạo hiểm, chịu rủi ro, thách thức, cần mẫn, ham học hỏi, không ngừng nâng cao kỹ năng quản lý, kể cả ngoại ngữ cần thiết cho giao dịch. Đó cũng là ý thức quan tâm đến xã hội, tinh thần cộng đồng, tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện. Doanh nhân VN ngày nay tiếp thu từ truyền thống lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý trong ứng xử, giản dị và thanh cao trong lối sống. Hội nhập kinh tế quốc tế càng sâu rộng, cạnh tranh càng gay gắt, những đức tính ấy càng cần được bồi dưỡng, nâng cao và tỏa sáng. Làm được như vậy, doanh nhân nước ta không những xứng đáng với danh xưng Doanh nhân VN mà còn từng bước có vị trí xứng đáng trong đội ngũ Doanh nhân thế giới, không chỉ là doanh nhân có quy mô lớn trong kinh doanh mà quan trọng hơn nữa, đó là những doanh nhân có văn hóa. bantinsom.com ( theo dddn )
Các tin khác:
▪ Bản sắc dân tộc trong kinh doanh (16/05)
|
