Thứ năm, 07/05/2009, 20:13 GMT+7
Yêu cầu và định hướng quản lý rủi ro trong cho vay đầu tư phát triển của nhà nước ở Việt Nam
Rủi ro là yếu tố gắn liền với mọi hoạt động đầu tư nói chung, trong đó có hoạt động cho vay của các ngân hàng. Trong nỗ lực nhằm thu được lợi nhuận, các ngân hàng không thể chối bỏ rủi ro, nghĩa là không thể không cho vay, mà chỉ có thể tìm cách làm cho hoạt động này trở nên an toàn và hạn chế đến mức tối đa những tổn thất có thể có bằng cách đề ra cho mình một chiến lược quản lý rủi ro (QLRR) thích hợp.

Do đó, ngày nay QLRR đã trở thành vấn đề mang tính sống còn, là thước đo năng lực quản lý, đồng thời là bộ phận trung tâm trong chiến lược hoạt động của bất kỳ ngân hàng nào. Đối với tổ chức thực thi chính sách tín dụng đầu tư phát triển (ĐTPT) của nhà nước thì QLRR trong hoạt động cho vay ĐTPT càng trở nên cần thiết và có ý nghĩa quan trọng xuất phát từ đặc điểm của tín dụng ĐTPT nhà nứơc, từ vai trò của cho vay ĐTPT đối với tổ chức cho vay, từ yêu cầu về bảo toàn và tăng trưởng nguồn vốn nhà nước giao…

Ở Việt Nam, Ngân hàng Phát triển (NHPT) là định chế tài chính được giao nhiệm vụ thực hiện chính sách tín dụng ĐTPT của nhà nước. Nhận thức ảnh hưởng của rủi ro đối với sự tồn tại và phát triển của mình, NHPT Việt Nam đã chú trọng đến công tác QLRR, đặc biệt là rủi ro trong cho vay ĐTPT. Tuy nhiên, QLRR trong cho vay ĐTPT của Việt Nam đến nay vẫn còn đang ở trong những giai đoạn đầu tiên và còn nhiều vấn đề cần phải tiếp tục hoàn thiện. Việc xác định đúng yêu cầu và định hướng đối với công tác QLRR là cơ sở quan trọng để NHPT xây dựng chiến lược QLRR phù hợp, hạn chế được rủi ro trong cho vay ĐTPT và đưa hoạt động này trở thành một kênh cung ứng vốn đầu tư có hiệu quả của nền kinh tế.

Thứ nhất, QLRR trong cho vay ĐTPT phải đáp ứng được yêu cầu về tăng trưởng kinh tế.

Là định chế tài chính được thành lập để thực hiện chính sách của nhà nước về hỗ trợ ĐTPT, NHPT Việt Nam là công cụ phục vụ điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ; hoạt động  cho vay ĐTPT của NHPT Việt Nam đã và đang trở thành một kênh cung ứng vốn đầu tư quan trọng của nền kinh tế trong những năm gần đây. QLRR là cơ sở vững chắc để NHPT Việt Nam mở rộng và nâng cao hiệu quả cho vay ĐTPT nhằm đáp ứng yêu cầu về vốn của nền kinh tế trong từng thời kỳ.

Để thực hiện được yêu cầu này thì định hướng cơ bản đối với những NHPT Việt Nam là:

-Nâng cao năng lực QLRR, mà trước hết là nâng cao chất lượng thẩm định các dự án thuộc đối tượng được vay vốn tín dụng ĐTPT của nhà nước.

-Chủ động tìm kiếm dự án, tạo điều kiện thuận lợi để các dự án thật sự có hiệu quả được vay vốn tín dụng ĐTPT của NHPT.

-Thực hiện nguyên tắc Chính phủ xử lý rủi ro theo cơ chế riêng đối với những dự án mà NHPT Việt Nam cho vay theo chỉ định của Chính phủ.

Thứ hai, QLRR là nội dung trọng tâm trong quản lý cho vay ĐTPT, mặt khác nó là hoạt động  mang tính chiến lược của NHPT.

Một mặt, vì rủi ro là yếu tố gắn liền với hoạt động cho vay nên quản lý cho vay ĐTPT của NHPT Việt Nam không thể tách rời QLRR trong cho vay ĐTPT; hơn nữa, rủi ro có thể nảy sinh từ bất kỳ khâu nào trong toàn bộ quy trình cho vay ĐTPT, do đó mọi thành viên của NHPT tham gia hoạt động cho vay ĐTPT đều phải có trách nhiệm QLRR. Mặt khác, cho vay ĐTPT là nghiệp vụ chủ đạo, quyết định sự tồn tại và phát triển của NHPT; nhưng quy mô cho vay ĐTPT lại bị quyết định bởi năng lực huy động vốn và năng lực QLRR, do đó QLRR trong cho vay ĐTPT phải được coi là vấn đề chiến lược của NHPT Việt Nam.

Để đáp ứng được yêu cầu này, thì định hướng cơ bản đối với NHPT Việt Nam là thực hiện QLRR trong tất cả các khâu của quá trình cho vay ĐTPT từ thẩm định, quyết định cho vay đến giải ngân, thu hồi nợ, xử lý nợ. Khi xây dựng chiến lược tổng thể phát triển hoạt động tín dụng ĐTPT trong từng thời kỳ, NHPT Việt Nam phải đồng thời tiến hành xây dựng chiến lược QLRR song song với xây dựng chiến lược huy động vốn và chiến lược cho vay.

Thứ ba, QLRR phải đáp ứng được yêu cầu về nâng cao chất lượng cho vay ĐTPT và giảm thiểu tổn thất về tài sản cho NHPT.

Vì rủi ro trong cho vay ĐTPT để lại cho NHPT nhiều hậu quả xấu, mà trước hết là những tổn thất về tài sản và thu nhập nên QLRR trong cho vay ĐTPT phải nhằm mục đích giảm thiểu những tổn thất về tài sản cho NHPT. Đồng thời, tỷ lệ nợ xấu trong tổng dư nợ là một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá chất lượng cho vay ĐTPT; do đó, yêu cầu đặt ra đối với QLRR cho vay ĐTPT là phải làm giảm tỷ lệ nợ xấu, cũng có nghĩa là phải góp phần nâng cao chất lượng cho vay ĐTPT.

Để thực hiện được yêu cầu này, trước hết, các đơn vị và cá nhân thuộc NHPT khi tham gia vào hoạt động cho vay ĐTPT phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy định về thẩm định, quyết định cho vay và giải ngân vốn vay. NHPT Việt Nam cần không ngừng nghiên cứu cải tiến quy trình quản lý cho vay ĐTPT theo hướng đơn giản, thuận tiện nhưng đảm bảo tính chặt chẽ, nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân tham gia vào quá trình quản lý cho vay. Bên cạnh đó, NHPT phải sử dụng chính sách trích lập dự phòng thích hợp để đối phó với rủi ro do không thu được nợ. Ngoài ra, NHPT Việt Nam cũng cần đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu bằng nhiều biện pháp khác nhau nhằm khai thác tối đa nguồn thu từ các khoản nợ gặp rủi ro.

Thứ tư, QLRR trong cho vay ĐTPT của NHPT phải phù hợp với thông lệ quốc tế và quy định của pháp luật về ngân hàng.

Ở khía cạnh thứ nhất, chúng ta đều biết rằng đổi mới hoạt động tín dụng ĐTPT của nhà nước theo thông lệ quốc tế là một trong những cam kết của Việt Nam về hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, vì vậy, QLRR trong cho vay ĐTPT cũng như các nghiệp vụ cấp tín dụng khác của NHPT Việt Nam phải được thực hiện phù hợp với thông lệ quốc tế. Ở khía cạnh thứ hai, có thể thấy mặc dù được thực hiện theo yêu cầu của Chính phủ và mang những nét đặc thù riêng, nhưng hoạt động cho vay ĐTPT của NHPT Việt Nam có ảnh hưởng rất lớn đến hệ thống tài chính - ngân hàng của quốc gia, do đó, hoạt động này cũng phải tuân theo quy định chung của pháp luật về QLRR trong hoạt động ngân hàng.

Để thực hiện được yêu cầu nói trên thì định hướng cơ bản đặt ra đối với QLRR trong cho vay ĐTPT của NHPT Việt Nam là:


-Chuẩn hoá và minh bạch hoá các quy trình nghiệp vụ liên quan đến hoạt động cho vay ĐTPT phù hợp với các nguyên tắc của Ủy ban Basel về giám sát hoạt động ngân hàng.

-Từng bước áp dụng các quy định chung của NHNN về QLRR trong hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng, mà trước hết là áp dụng chế độ kế toán, quy định về phân loại nợ vay, chế độ trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng…

-Tổ chức bộ máy quản lý rủi ro tín dụng chuyên biệt, phù hợp với thông lệ quốc tế nhằm tham mưu cho lãnh đạo NHPT trong việc đề ra và tổ chức thực hiện các quy định, chính sách về QLRR trong cho vay ĐTPT.

Tóm lại, rủi ro, dù muốn hay không vẫn luôn đi liền với cho vay, do đó NHPT cần sớm triển khai xây dựng chiến lược QLRR trong cho vay ĐTPT để hoạt động này có thể đáp ứng tối đa nhu cầu về vốn đầu tư của nền kinh tế, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế cũng như các cam kết của Việt Nam về hội nhập kinh tế.

bantinsom.com ( theo vami )