Tuần trước, tôi đã có một buổi chiều sôi nổi làm việc với những nhà quản lý cấp cao và nhân viên sản xuất của một công ty nhỏ.

Công ty đó tuy nhỏ nhưng lại là một công ty rất đặc biệt. Những gì họ đã làm xứng đáng là một bài học lớn cho tất cả các công ty khác ở mọi quy mô.

Công ty Reflexite, có trụ sở tại Avon, Connecticut[1], là một công ty sản xuất nguyên liệu phản quang an toàn sử dụng cho toa mooc xe kéo, tàu tuần tiễu của cảnh sát, trụ tín hiệu trong xây dựng, biển báo thi công đường, áo chống lửa và áo lót cho người đi xe đạp…

Công ty cũng sản xuất những tấm film mỏng là bộ phận quan trọng trong màn hình điện thoại di động và máy tính xách tay.

Việc kinh doanh của công ty Reflexite rất tốt. Doanh thu hàng năm của họ là 100 triệu USD và luôn tăng trưởng ổn định trong những năm qua.

Reflexite có các xưởng sản xuất chính ở Connecticut và Rochester, New York cùng 14 cơ sở sản xuất bên ngoài nước Mỹ.

Thành công của Reflexite là do họ đã huy động được nguồn vốn từ nhân viên ở mọi cấp độ Nguồn: trendlines.com

Đó là vì Reflexite khuyến khích nhân viên ở mọi cấp độ tự mình góp phần vào thành công của công ty theo đúng nghĩa đen của nó.

Đa số cổ phần của Reflexite thuộc sở hữu của những nhân viên làm việc tại đây – hàng năm, có khoảng 500 công nhân đã tham dự các cuộc họp ở Tòa thị chính thành phố để bàn thảo về những vấn đề chiến lược, cập nhật tình hình tài chính và kết quả hoạt động của công ty, gắn kết chặt chẽ vào những chiến lược và hoạt động của công ty.

Qua các năm, dựa trên hiệu quả trong kinh doanh của các đơn vị và cơ sở sản xuất, nhân viên được nhận cổ phần trong kế hoạch chuyển quyền sở hữu cổ phần cho nhân viên (ESOP[3]) có giá trị từ 6 đến 18% mức lương của họ.

Danh sách các nhân viên được nhận cổ phần gồm cả 60 nhân viên của công ty ở Đông Đức cũ, và bắt đầu từ năm 2007 có thêm 110 nhân viên ở Trung Quốc.

Sẽ không có ai nhầm lẫn giữa một Kỹ sư hay một Giám đốc Quản lý dự án của Reflexite với một triệu phú Microsoft[4] (10.000 người vào năm 2000, một con số gây sửng sốt) hay những triệu phú cổ phiếu mới xuất hiện của Google (ước tính hơn 1.000 nhân viên có tài sản hơn 5 triệu USD).

Cho tới nay những cổ phiếu này vẫn phát triển tốt. Kế hoạch ESOP của Reflexitle được hình thành năm 1985, với khoản đóng góp ban đầu 150.000 USD.

Cổ phiếu - Phương tiện để nhân viên tham gia vào các hoạt động quan trọng của công ty như một người làm chủ. Nguồn: saga.vn

Tạp chí Wall Street gần đây đã đưa Reflexite vào danh sách những công ty quy mô nhỏ có môi trường làm việc tốt nhất nước Mỹ năm 2007. Sau khi đến thăm công ty này, tôi đã hiểu vì sao họ lại giành được danh hiệu như vậy.

Đó là vì ở Reflexite, “ý thức về quyền làm chủ” không chỉ nằm trong suy nghĩ mà nó còn nằm ngay trong thực tế cuộc sống.

Cổ phiếu không đơn giản chỉ là một hình thức bù đắp cho nhân viên, mà đó còn là phương tiện để họ tham gia vào những hoạt động có tầm quan trọng sống còn trong công ty.

Con người thường làm việc hết khả năng khi có quyền làm chủ thúc đẩy Nguồn: static-p1.fotolia.com

Cecil Ursprung, nguyên Tổng Giám đốc Điều hành trong nhiều năm của Reflexite và hiện đang là Giám đốc, đã suy nghĩ rất nhiều về tác động của một công ty đối với những nhân viên có lối suy nghĩ như những ông chủ.

Ursprung nói: “Con người làm việc hết khả năng khi họ thường xuyên ở trạng thái không hoàn toàn hài lòng với mọi thứ, và họ luôn tìm cách làm cho chúng trở nên tốt đẹp hơn. Đó chính là những điều do quyền làm chủ thúc đẩy.

Đó là điều đặc biệt có được do sự ràng buộc quyền lợi, khi mọi người cùng nhau chia sẻ những của cải mà họ đã góp phần tạo dựng nên”.

Bạn đang làm gì để tạo dựng quyền sở hữu của chính mình trong công ty bạn đang làm việc – cả theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng?

- Tóm tắt ý tưởng chính từ bài báo đăng trên tạp chí Harvard Business Review của Bill Taylor -

    . HBV-TVN

Đề nghị ghi rõ “Bản quyền @Harvard Business School Publishing”, hoặc “Bản quyền tiếng Việt @Công ty phần mềm và truyền thông VASC” khi trích dẫn lại thông tin này trên các tài liệu in ấn và photocopy, và ghi rõ “Trích từ trang Harvard’S-TVN” khi xuất bản trực tuyến.

[1] Một tiểu bang thuộc miền Đông Bắc Hoa Kỳ

[2] 3M, thành lập năm 1902 tại Lake Superior, bang Minnesota, Mỹ. Đây là công ty kinh doanh đa dạng vàcó sức ảnh hưởng lớn trên toàn cầu. Lúc đầu, 3M chỉ là một công ty chuyên về khai khoáng thuộc bang Minnesota. Vậy nhưng chỉ trong thời gian không lâu, 3M đã nhanh chóng đổi mới và không ngừng phát triển, từ một công ty khai khoáng trở thành tập đoàn đa công nghệ với lợi nhuận trên 2 tỷ USD trong tổng doanh thu 17,5 tỷ USD. Hiện 3M có khoảng 75.000 nhân viên trên 20 quốc gia

[3] ESOP, tiếng Anh viết đầy đủ là Employee Stock Ownership Plan, tạm dịch sang tiếng Việt là Kế hoạch thực hiện quyền sở hữu cổ phần cho người lao động. ESOP là phương thức công ty áp dụng để từng cá nhân làm việc trong công ty đều có thể sở hữu cổ phiếu của công ty. Có nhiều cách khác nhau để người lao động có được cổ phần và cổ phiếu của doanh nghiệp: thưởng, mua trực tiếp từ công ty, hoặc thông qua ESOP.

Tại Hoa Kỳ, ESOPs được sử dụng rộng rãi như một công cụ trao quyền sở hữu công ty cho đội ngũ làm việc. Phương pháp này đặc biệt phát triển mạnh mẽ kể từ 1974. Theo số liệu thống kê, hiện ở Mỹ có khoảng 11.000 công ty thực hiện ESOP với hơn 8 triệu lao động tham gia

[4] Microsoft là công ty phần mềm lớn nhất thế giới của Mỹ do Bill Gates làm Chủ tịch, với doanh số hàng năm vài chục tỷ USD và gần 60.000 nhân viên trên hơn 90 quốc gia trên thế giới. Microsoft có trụ sở chính tại Redmond, Washington, Mỹ. Microsoft nổi tiếng với hệ điều hành Microsoft Windows. Đầu năm 2007, Microsoft đã cho ra mắt bản Windows Vista, bản Microsoft Office