Thứ sáu, 24/04/2009, 23:22 GMT+7
Binh pháp
Khổng Minh hay Quách Gia mới là đệ nhất mưu sĩ? (Phần 2)
Hiện tại, chúng ta không khó để nhìn thấy vì sao Quách Gia lại đoán việc như thần. Nguyên nhân rất đơn giản, đó là ông ta đã lấy người mà suy xét cho thấu rõ. Quách Gia nhìn thấu Viên Thiệu, nhìn thấu Lã Bố, nhìn thấu Tôn Sách, nhìn thấu Lưu Biểu, cũng nhìn thấu cả Viên Thượng và Viên Đàm nên mới đủ can đảm mạo hiểm. Cũng chẳng có gì lạ khi Tào Tháo nói Quách Gia là “nhìn việc thời thế hay việc quân sự đều tuyệt đối hơn người”. Thực ra thì thời sự cũng vậy mà việc quân cũng vậy đều là nhân sự. Chỉ có tinh thông thấu hiểu việc người mới có thể làm tốt thời sự hay quân sự...
Khong Minh hay Quach Gia moi..
Ô Hoàn còn gọi là Ô Hằng là một dân tộc thiểu số cư trú ở phía Bắc Trung Quốc, trước đó luôn luôn chống đối Viên Thiệu. Sau trận chiến Quan Độ, Viên Thiệu mắc bệnh mà chết, Viên Đàm và Cao Can bị giết. Viên Thượng và Viên Hy bị Tháo đánh bại nên đã vào năm Kiến An thứ 10 (tức năm 205) đã gia nhập vào quân Ô Hoàn muốn mượn lực lượng của người Ô Hoàn để chống lại quân Tào Tháo. Tháo muốn tiêu diệt các thế lực tàn dư của quân Viên Thiệu thống nhất phương Bắc Trung Quốc do đó không thể không chinh phạt quân Ô Hoàn. Nhưng vua Ô Hoàn Mặc Đột hoàn toàn không muốn đánh, nhiếu người cũng không chủ trương đánh vì dù có giành được chiến thắng vẫn là việc quá phiêu lưu, nguy hiểm. Theo ghi chép của Tam Quốc chí – Vũ Đế kỷ, Bùi Tùng Chi chú dẫn Tào Man truyện, đương thời trời rất lạnh, hoang vu không có người ở, hành quân hơn hai trăm dặm vẫn không thấy một mái nhà, quân lương còn lại không nhiều, Tào Tháo phải “giết hàng ngàn con ngựa để làm lương thực, đào sâu xuống lòng đất hơn 30 trượng để lấy nước”. Vì thế sau khi về tới Nghiệp quận, Tháo hạ lệnh kiểm tra và ban thưởng cho những người ban đầu đã cố gắng khuyên can ông ta không tấn công Ô Hoàn. Tào Tháo nói, thắng lợi của ta hôm nay hoàn toàn là nhờ may mắn. Sự can gián của các ông hoàn toàn là sách lược đúng đắn. Có thể thấy rằng trận chiến này thực là rất phiêu lưu.

Trên thực tế, những người phản đối việc chinh phạt Ô Hoàn khi đó rất nhiều. Theo ghi chép của Tam Quốc chí – Vũ Đế kỷ, có 2 lý do phản đối việc chinh phạt Ô Hoàn . Thứ nhất, họ cho rằng Viên Thượng chẳng qua là một tên tù vượt ngục đang nhếch nhác chạy trốn. Quân Ô Hoàn là loại “di, địch”, “tham lam không biết người thân”, như thế làm sao mà ông ta có thể trợ giúp cho Viên Thượng? Vì thế không cần phải đánh. Thứ hai, họ cho rằng, vùng đất của quân Ô Hoàn nằm ở nơi xa xôi, khi quân Tào Tháo chinh phạt nơi xa, Lưu Bị nhất định sẽ xui Lưu Biểu thừa cơ đánh úp Hứa Đô, “vạn nhất có biến, sự việc cũng không đáng tiếc”. Vì vậy không nên đánh.

Nhưng chỉ một mình Quách Gia cho rằng có thể đánh, nên đánh và đánh thì chắc chắn thắng vì thế ông ta chủ trương đánh trận này. Theo Tam Quốc chí – Quách Gia truyện, Quách Gia cho rằng, thứ nhất, Ô Hoàn ở nơi xa xôi, nhưng chính vì ở nơi xa xôi nên họ nhất định sẽ “dựa vào cự ly xa” mà “không chuẩn bị kỹ lưỡng”. Nếu như quân Tào Tháo xuất quân bất ngờ, đột nhiên tấn công nhất định quân Ô Hoàn sẽ trở tay không kịp vì thế “có thể phá giặc”. Thứ hai các gia tộc chịu ảnh hưởng của Viên Thiệu là không thể xem nhẹ, thực lực của Ô Hoàn ở ba quận cũng không thể coi thường. Nếu có một ngày họ liên hợp với nhau, “gọi những kẻ tôi trung sẵn sàng chết vì chủ”, thì e rằng Thanh Châu và Ký Châu sẽ không thuộc về quân Tào nữa. Còn về Lưu Biểu, đây là điểm thứ ba, chẳng qua chỉ là một tên khoác lác. Ông ta tự biết rằng tài năng của mình không thể so với Lưu Bị được vì thế  chắc chắn sẽ có sự đề phòng đối với Lưu Bị đồng thời cũng không biết đối đãi với Lưu Bị ra sao. Nếu như cho giữ chức to sợ mình không chế không đặng còn nếu như không trọng dụng thì chắc chắn Lưu Bị sẽ không toàn tâm toàn ý mà giúp ông ta. Vì thế mặc dù, quân Tào “để nước trống mà đi chinh phạt nơi xa”, cũng không phải lo đến phía hậu phương xảy ra chuyện. “Tào công cứ yên tâm!”

Sự việc quả nhiên đúng như dự liệu của Quách Gia. Theo Tam Quốc chí - Tiên chủ truyện, Bùi Tùng Chi chú dẫn Hán Tấn xuân thu viết, vào năm Kiến An thứ 12 (tức năm 207), Tào Tháo xuất binh tấn công Ô Hoàn. Lưu Bị khuyên Lưu Biểu nên xuất quân tập kích lấy Hứa Đô nhưng Lưu Biểu không dùng. Đến khi Tào Tháo đánh bại quân Ô Hoàn trở về đại bản doanh là Liễu Thành (nay thuộc phụ cận thành phố Triều Dương, tỉnh Liêu Ninh), Lưu Biểu mới ân hận, nói rằng đã không nghe theo lời của Lưu Bị nên đã đánh mất cơ hội tốt. Lưu Bị an ủi ông ta, nói, hiện tại thiên hạ đang lúc đại loạn, chiến sự liên miên không dứt, chỉ hận ngày ngày đều phải đánh trận chứ cơ hội như thế vẫn còn rất nhiều. Nếu như sau này phản ứng đủ nhanh thì lần này cũng không có gì mà phải tiếc cả. Kỳ thực thì Lưu Biểu có còn cơ hội hay không? Sau khi Tào Tháo bình đình ba quận của Ô Hoàn, rất nhanh chóng quay mũi giáo tấn công về phía ông ta còn ông ta thì vẫn chưa có cơ hội giao chiến với Tào Tháo thì đã phải đã đi gặp Thượng đế rồi.



Tướng Điển Vi



Tào Tháo nghe theo lời đề nghị của Quách Gia không lo lắng đến Lưu Biểu nữa, dẫn quân lên phía Bắc. Năm tháng sau thì đến Dịch huyện (nay là phía Tây Bắc huyện Hùng tỉnh Hà Bắc). Khi đó, Quách Gia nói với Tào Tháo rằng, việc binh quý ở chỗ thần tốc. Hiện tại chúng hành quân ngàn dặm, quân nhu quá nhiều, tốc độ quá chậm khó mà tấn công chớp nhoáng để giành thắng lợi được. Nếu như có lúc nào đó tin tức lộ ra, đối phương nhất định có sự chuẩn bị. Chi bằng bỏ lại những đồ quân nhu nặng nề, hành quân ngày đêm, đánh cho quân địch trở tay không kịp. Tào Tháo nghe theo kế ấy, dẫn khinh binh tới Vô Chung (này là huyện Kế tỉnh Thiên Tân). Sau đó dưới sự chỉ dẫn của danh sĩ Điền Thọ ở vùng đất này, theo đường tắt đến Từ Vô (nay là Ngọc Điền Bắc của tỉnh Hà Bắc), chiếm Long Tắc (nay là Hỷ Long Khẩu tỉnh Hà Bắc), Bạch Đàn (này là Khoan Thành tỉnh Hà Bắc), Bình Cương (nay là Bình Khê tỉnh Hà Bắc), đến được gò Bạch Lang chỉ cách Liễu Thành hai trăm dặm (nay là núi Bố Hựu Đồ tỉnh Liêu Ninh). Lúc đó vua Ô Hoàn là Đạp Đột mới biết là có quân Tào tới, vội vàng ra ứng chiến kết quả là đại bại và bị giết. Viên Hy và Viên Thượng chỉ còn cách bỏ chạy sang Liêu Đông theo Công Tôn Khang.

Xem ra Quách Gia thực là đoán việc như thần. Vì thế Tam Quốc diễn nghĩa mới đem thắng lợi cuối cùng của cuộc chiến này quy công cho ông ta. Câu chuyện này mọi người đều biết. Đó là sau khi diệt Ô Hoàn, Tháo án binh bất động, hoàn toàn không tỏ vẻ vội vàng trong việc truy kích và tiêu diệt Viên Thượng và Viên Hy đang chạy sang Liêu Đông theo Công Tôn Khang mà lại ngồi đợi Công Tôn Khang mang đầu hai người này tới dâng. Công Tôn Khang quả nhiên làm đúng như vậy. Đây vốn là quyết sách của bản thân Tào Tháo nhưng tác giả của Tam Quốc diễn nghĩa lại nói đây là “diệu kế túi gấm” của Quách Gia, nói là “Quách Gia để lại kế an định vùng Liêu Đông”. Việc làm này của tác giả Tam Quốc diễn nghĩa có lẽ vì không muốn hình ảnh Tào Tháo trở nên huy hoàng nhưng e rằng cũng là vì Quách Gia thực là một mưu sĩ thiên tài.

Trên thực tế, việc “di hoa tiếp mộc” của La Quán Trung không phải là hoàn toàn vô căn cứ. Quách Gia chắc chắn là có chủ ý tương tự như vậy. Theo Tam Quốc chí – Quách Gia truyện thì sau khi Viên Thiệu chết, Viên Thượng và Viên Đàm cũng bị Tào Tháo đánh cho tan tác. Khi đó các tướng đều chủ trương một trận tiêu diệt cả hai. Quách Gia nói không nên, chẳng bằng đợi hai anh em chúng tự đánh lẫn nhau. Phân tích của Quách Gia là: Viên Thượng và Viên Đàm vì tranh quyền thừa tự của cha mà bất hòa từ lâu, họ đều có các mưu sĩ riêng tất yếu sẽ dẫn đến nội loạn. Vì thế, chúng ta nên làm như chuẩn bị tấn công Lưu Biểu ở phía Nam, đợi khi họ có biến, “sau khi có biến, chỉ một trận là dẹp được”. Quả nhiên, quân đội Tào Tháo vừa mới tới Tây Bình (nay là phía tây huyện Tây Bình, tỉnh Hà Bắc), Viên Thượng và Viên Đàm vì tranh nhau vùng đất Ký Châu nên đánh lẫn nhau, Tào Tháo ngồi không làm “ngư ông đắc lợi”.

Hiện tại, chúng ta không khó để nhìn thấy vì sao Quách Gia lại đoán việc như thần. Nguyên nhân rất đơn giản, đó là ông ta đã lấy người mà suy xét cho thấu rõ. Quách Gia nhìn thấu Viên Thiệu, nhìn thấu Lã Bố, nhìn thấu Tôn Sách, nhìn thấu Lưu Biểu, cũng nhìn thấu cả Viên Thượng và Viên Đàm nên mới đủ mạo hiểm như vậy. Cũng chẳng có gì lạ khi Tào Tháo nói Quách Gia là “nhìn việc thời thế hay việc quân sự đều tuyệt đối hơn người”. Thực ra thì thời sự cũng vậy mà việc quân cũng vậy đều là nhân sự. Chỉ có tinh thông thấu hiểu việc người mới có thể làm tốt thời sự hay quân sự.

Quách Gia quả thực rất biết nhìn người. Ông ta không chỉ nhìn thấu quân địch mà còn nhìn thấu cả chủ nhân của mình. Trong biểu của Tào Tháo nói: “Mỗi khi có cuộc họp lớn, đối diện biến loạn của địch, thần vẫn chưa quyết được sách lược thì Quách Gia đã biết rồi”. Có thể thấy khi Quách Gia phán đoán luôn luôn nghĩ đến biểu hiện của Tháo đồng thời giúp Tháo hạ quyết tâm thực hiện quyết sách. Nhưng điều này đương nhiên phải có một điều kiện chính là tính tình Tào Tháo có thể giúp Quách Gia thoải mái đề xuất sách lược, đề xuất hành động mạo hiểm hay hành động kỳ lạ. Nếu như là kẻ vừa do dự thiếu quyết đoán vừa bảo thủ tự cho mình là đúng, chí lớn nhưng tài mọn, lại hay ghen ghét người hiền tài như Viên Thiệu thì dù thông minh tài trí như Quách Gia cũng không có đất dụng võ.

Có thể thấy, sự thành công của Quách Gia cũng là  thành công của Tào Tháo. Sự thành công này rất hiếm thấy trong lịch sử. Không khó để tưởng tượng, trong trận Xích Bích, Quách Gia nếu như còn sống, ông ta nhất định sẽ đưa ra được sách lược bất ngờ, giúp Tào Tháo chuyển bại thành thắng, hóa nguy thành an. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến Tào Tháo nói rằng: “Quách Phụng Hiếu mà còn sống thì ta đâu đến nỗi này”.

Đáng tiếc là Quách Gia khi đó không còn sống nữa, bằng không có lẽ lịch sử sẽ phải viết lại, Tam Quốc diễn nghĩa cũng sẽ đổi khác. Bởi vì dù Quách Gia không có “năng lực xoay chuyển cả trời đất” nhưng giữa vị mưu sĩ tài ba này và Gia Cát Lượng chắc chắn sẽ có không ít những màn “đấu trí” thực sự đáng xem.

bantinsom.com ( theo vietimes.com.vn )