|
Thụy Sĩ: Mất vị trí là “két tiền” của thế giới?
Ấn tượng của Thuỵ Sỹ trong mắt thế giới là một thiên đường của người giàu và đồng thời là một đất nước kiên định với chủ nghĩa trung lập. Là một nước trung lập vĩnh viễn được luật pháp quốc tế bảo hộ, cho tới ngày hôm nay, Thuỵ Sỹ không phải là thành viên của liên minh Châu Âu EU và cũng không phải là thành viên của Liên Hợp Quốc. Nước này từ lâu đã thực hiện chính sách hạn chế nghiêm ngặt vấn đề người nhập cư. “Chủ nghĩa trung lập” giúp Thuỵ Sỹ xây dựng nên một hệ thống kinh tế đặc thù và phát triển nhất thế giới, đặc biệt là ngành tài chính với đại diện tiêu biểu là các ngân hàng Thuỵ Sỹ.
Dưới ảnh hưởng của khủng hoảng tín dụng thứ cấp và khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đất nước Thuỵ Sỹ rạng danh thế giới bởi ngành tài chính phát triển và các hoạt động thể thao mùa đông nay đã mất đi vị thế “két tiền” thế giới của mình. Các ngân hàng của Thuỵ Sỹ đã bắt đầu lung lay, đồng franc Thuỵ Sỹ liên tục mất giá, tình cảnh này khiến chúng không thể đảm đương vai trò cảng tránh bão trong khủng hoảng. Người ta bắt đầu đặt dấu hỏi rằng chiến lược trung lập lâu nay của Thuỵ Sỹ có còn hữu dụng nữa hay chăng. Ngay cả người Thuỵ Sỹ cũng bắt đầu hoài nghi, đối mặt với bão tố tài chính đã khiến Iceland phải “phá sản”, Thuỵ Sỹ có miễn dịch được hay không? “Chủ nghĩa trung lập” không còn ưu thế Theo dự báo gần đây của IMF, chịu ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế, nền kinh tế Iceland sẽ thu hẹp quy mô kinh tế tới 10% trong năm tới. Cùng lúc đó, IMF cũng đưa ra lời cảnh báo đối với Thuỵ Sỹ, quốc gia thực hiện chính sách chủ nghĩa trung lập . Dù rằng hệ thống tài chính Thuỵ Sỹ hoàn chỉnh và lão luyện hơn, nhưng trước những ảnh hưởng từ môi trường kinh tế toàn cầu ngày một xấu đi và các ngân hàng chủ yếu ngày thêm thua lỗ, Thuỵ Sỹ với vai trò là nhà quản lý của cải của thế giới đang thực sự bị đe doạ. Cháu nội Julius Bale, nhà sáng lập của công ty quản lý tài sản độc lập lớn nhất Thuỵ Sỹ Mickael Bale nhận định: “Mô hình Thuỵ Sỹ với chính sách chủ nghĩa trung lập đã không còn ưu thế. Đối với sự phát triển toàn cầu hoá, đặc biệt là khủng hoảng kinh tế hiện nay, Thuỵ Sỹ chắc chắn không thể miễn dịch được”. Đối với 7,6 triệu người Thuỵ Sỹ, sức ép từ tình cảnh ngày thêm u ám của các thị trường tài chính toàn cầu ngày một rõ nét. Nó làm cho họ không thể không hoài nghi vào “chủ nghĩa trung lập”, niềm tự hào của người Thuỵ Sỹ được xác lập từ giữa thế kỷ trước. Dù thị trường Thuỵ Sỹ năm nay biểu hiện khả quan hơn chút ít so với chỉ số tổng hợp Nasdaq nhưng mức độ thu hẹp của nó cũng vẫn lên tới 31%. Ngân hàng hàng đầu Thuỵ Sỹ, tập đoàn tài chính lớn nhất châu Âu UBS từng nắm giữ lượng tài sản lớn nhất thế giới vào thời điểm khủng hoảng thứ cấp nổ ra thì nay cũng đã buộc phải xin một khoảng cứu trợ 59 tỷ USD từ chính phủ. Tỷ giá giữa đồng franc Thuỵ Sỹ với đồng USD cũng mất giá liên tục. Nhiều năm trở lại đây, vũ khí bí mật thu hút tiền của từ khắp nơi trên thế giới của các ngân hàng Thuỵ Sỹ lại chỉ đang mang tới những tai hoạ. Một cách từ từ, sóng gió đã bao phủ khắp Thuỵ Sỹ. Kinh tế xuống dốc, ngành chế tạo sụt giảm Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Thuỵ Sỹ năm nay là 1,9%. Theo thống kê vào tháng 11 của Tổ chức phát triển và hợp tác kinh tế OECD, kinh tế Thuỵ Sỹ trong năm tới sẽ giảm 0,2 điểm phần trăm. Báo cáo cũng cho thấy, ngành chế tạo của Thuỵ Sỹ đã sụt giảm xuống mức nghiêm trọng nhất kể từ năm 1995 trở lại đây.
Hai công ty tài chính lớn nhất Thuỵ Sỹ là UBS và Credit Suisse, nắm giữ lượng tài sản tương đương 7 lần GDP của Thuỵ Sỹ, một thời từng được xem là tấm danh thiếp về thực lực kinh tế của Thuỵ Sỹ, nay cũng đã ngấm đòn. Từ đầu năm tới nay, giá cổ phiếu của UBS mất tới 67% giá trị. Tổn thất của Credit Suisse vào quý 3 năm nay là khoảng 1,1-1,3 tỷ USD, từ chối thiện ý từ chính phủ Thuỵ Sỹ, Credit nhận các khoản đầu tư lên tới 10 tỷ franc Thuỵ Sỹ từ các nhà đầu tư đến từ Quatar, Saudi Arabia và Israel. Động thái này cho thấy, ngân hàng lớn nằm trong sự khống chế của nhà nước đang tìm cách thoát khỏi sự quản lý này. “Hiện tại, Thuỵ Sỹ đang có dấu hiệu của khuynh hướng chủ nghĩa bảo hộ kinh tế”. Bale nói, “Nếu khủng hoảng còn kéo dài, kinh tế tiếp tục kém khởi sắc, đất nước sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề xã hội, bãi công hay thậm chí bạo loạn”. Trạng thái bất mãn đẫ bắt đầu lan rộng trong dân chúng. Tháng 10 năm nay, người phản đối đã tập trung trước chi nhánh UBS tại Zurich yêu cầu ban lãnh đạo chóp bu của UBS trả lại tiền thưởng họ nhận được. Khẩu hiệu của người biểu tình là: “United Bandits of Switzerland” (Tập đoàn ăn cắp liên hợp Thuỵ Sỹ).
Cơ chế truyền thống ngân hàng bị đe doạ Đáng lo ngại hơn là, hàng loạt cuộc điều tra trong lĩnh vực tài chính Mỹ đang tiến hành sẽ đẩy cơ chế truyền thống riêng có của các ngân hàng Thuỵ Sỹ lâm nguy. Vào tháng 6 năm nay, cựu quan chức cao cấp của UBS đã giúp khách hàng người Mỹ của ông ta che dấu 20 tỷ USD đồng thời tiến hành các thao tác trốn thuế. Ngày 6 tháng 11, CEO quản lý tài sản kiêm thành viên hội đồng quản trị UBS Weil bị phía Mỹ khởi tố vì cáo buộc tiếp tay cho 20 ngàn người Mỹ che dấu tài sản và trốn thuế. Weil sau đó đã buộc phải từ chức dưới sức ép của dư luận. Cùng lúc đó, Bộ trưởng tài chính Đức Steinbrueck ra yêu cầu cứng rắn với phía Thuỵ Sỹ đòi phải cung cấp “danh sách đen” khách hàng cho Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OECD. Đồng franc Thuỵ Sỹ cũng chịu chung số phận sóng gió. Ngày 17 tháng 3, tỷ giá franc Thuỵ Sỹ với đồng USD đạt mức cao nhất kể từ năm 1971: 0,9638, hiện chỉ còn 1,2140. Các chuyên gia dự tính, đồng franc Thuỵ Sỹ khó lòng khôi phục được trong năm tới. Như hiện nay, ngân hàng trung ương Thuỵ Sỹ đã thấu chi do các khoản cứu trợ kinh tế.
Ngân hàng trung ương Thuỵ Sỹ đã hạ lãi suất liên tiếp 3 lần kể từ tháng 10, hiện đã là 1%. Cùng lúc đó, ngân hàng trung ương Thuỵ Sỹ còn bị buộc phải hợp tác với ngân hàng trung ương Châu Âu ECB để cung cấp đồng franc Thuỵ Sỹ cho các nền kinh tế ngoài Thuỵ Sỹ giúp họ thực hiện mục tiêu điều chỉnh lãi suất. Lối thoát: gia nhập Liên minh châu Âu? Dưới sức ép to lớn, Thuỵ Sỹ dường như chỉ còn có 2 con đường để lựa chọn: một là hạ thấp mức độ tương thông với thị trường Mỹ; hai là gia nhập liên minh châu Âu, gia nhập làn sóng toàn cầu hoá kinh tế. Cựu chủ tịch đảng dân chủ xã hội, đảng lớn thứ 2 của Thuỵ Sỹ Hans-Jürg Fehr phát biểu: “Thuỵ Sỹ không thể tiếp tục đứng cô lập ngoài EU nữa”. Ông cho rằng, nếu Thuỵ Sỹ có được sự hậu thuẫn của EU thì tình hình ngành tài chính Thuỵ Sỹ đã không xấu như hiện thời. Xuất khẩu chiếm trên một nửa GDP của Thuỵ Sỹ trong đó xuất khẩu sang các nước thuộc EU chiếm tới trên 60% tổng giá trị xuất khẩu. Theo thoả thuận, từ kiểm nghiệm thực phẩm tới vẩn chuyển đường hàng không, hoạt động thương mại của phần lớn các sản phẩm hiện nay của Thuỵ Sỹ đều buộc phải tiến hành theo các quy chuẩn kinh doanh của EU. Thế nhưng, khi lãnh đạo các nước EU tập trung tại Brussels để thống nhất các quy chuẩn này, Thuỵ Sỹ lại không có mặt. Năm 2005, cuộc bỏ phiếu ở Thuỵ Sỹ đã quyết định, kể từ ngày 12 tháng 12 năm nay, Thuỵ Sỹ sẽ chính thức gia nhập khu vực Công ước Schengen, điều đó có nghĩa rằng Thuỵ Sỹ sẽ mở cửa đối với khách du lịch đến từ 24 quốc gia châu Âu. Với việc nới lỏng biên giới, chính phủ Thuỵ Sỹ sẽ tăng mối liên kết giữa quốc gia này với EU, mức độ chặt chẽ của mối quan hệ này thậm chí còn vượt trội hơn cả quan hệ giữa Anh hay Ireland với EU. Năm 1992, kết quả trưng cầu dân ý năm 1992 của Thụy Sỹ đã phủ quyết việc Thụy Sỹ trở thành thành viên chính thức của EU. Năm 2005, một cuộc thăm dò dư luận đã cho thấy, những người ủng hộ việc gia nhập EU vẫn không chiếm đa số. Có 54% người Thụy Sỹ phản đối, 37% ủng hộ và 9% không có quyết định rõ ràng. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế hiện nay, những tiếng nói đòi gia nhập EU với lý do kinh tế của những người ủng hộ đang ngày một phổ biến. Những người phản đối Thụy Sỹ gia nhập EU vẫn lo lắng về sự tiêu biến tính độc lập quốc gia và cái giá phải trả. Họ lấy ví dụ rằng vào năm 2006, ủy ban liên bang Thụy Sỹ từng phê chuẩn một khoản “viện trợ mở rộng ra phía Đông” có tổng trị giá 1 tỷ franc Thụy Sỹ, đối tượng nhận viện trợ là các quốc gia Đông Âu gia nhập EU vào năm 2004 với thời hạn 10 năm. Do vậy, nếu Thụy Sỹ gia nhập EU, rất có thể sẽ phải trả một cái giá khá lớn. Có chuyên gia nhận định, Thụy Sỹ gia nhập EU không chắc chắn sẽ mang tới một tương lai tốt hơn hiện giờ. Cũng giống như khi lập gia đình với một người, ta không thể dễ dàng mặc cả với người đó được nữa./ bantinsom.com ( theo vietimes.com.vn )
Các tin khác:
▪ Ngân hàng UBS sẽ cắt 8700 việc làm (17/04)
▪ Bài toán hạ lãi suất còn hữu hiệu? (17/04)
|
