Khi đó sau lần gặp đầu tiên với Lưu Bị ở Phàn Thành, Gia Cát Lượng rất thất vọng. Bản thân ông ta ôm đầy hy vọng tới với Lưu Bị nhưng kết quả là phải quay về tay không. Trong lòng ông ta rất buồn phiền, không có lòng nào ở lại, đành phải mau chóng quay về Long Trung.

Một minh họa về "Tam cố thảo lư"

Hai người đang bàn luận thì gia nhân vào báo có khách tới hỏi. Gia Cát Lượng nói: “Chắc chắn là Thủy Kính tiên sinh, để con tới cửa lớn nghênh tiếp”. Câu nói chưa dứt thì Tư Mã Huy đã vào đến đại đường, vừa đi vừa nói: “Không phải là người ngoài, đừng quá khách khí”.

Hoàng Thừa Nhan đứng dậy chào: “Gặp ông bạn tại Long Trung, phải uống với nhau vài chén mới được. Hôm nay đúng lúc tôi đang muốn nghe ngài cao đàm khoát luận”.

Tư Mã Huy nói với Khổng Minh: “Việc đến Phàn Thành, tôi đoán không được như ý phải không?”

Khổng Minh gật đầu.

Tư Mã Huy nói: “Điều này phải giận ta thiếu suy xét. Đã có mục tiêu rồi, muốn thực hiện được cần phải tất cần phải lên kế hoạch một phen, nếu như không suy nghĩ tùy tiện mà hành động, tất nhiên sẽ dục tốc bất đạt”.

“Kẻ học trò tự thấy học nghiệp chưa tinh, căn bản chưa vững chỉ oán dưa vẫn chưa chín, mương đã đào xong, nước thì chưa đến mà vẫn chưa có cách nào dẫn nước cả”.

“Tốt lắm!Ta thì cho rằng dưa đã chín rồi vì sao vẫn chưa rụng. Chỉ thiếu một trận gió lớn. Gió đến thì dưa sẽ tự rụng”, Hoàng Thừa Nhan nói.

“Cái mương đó đã tu sửa xong, cái gì gọi là đường dẫn nước?”, Tư Mã Huy hỏi.

“Hôm nay chẳng phải nước đã tới rồi sao? Thủy Kính, Thủy Kính, không có nước (thủy) thì làm sao mà thành kính (gương) đây?”.

“Ngài nói chính là tôi đã có kế sách?”

“Không muốn thành người thừa nước đục thả câu”.

“Tục ngữ có câu, một con rể nửa thân mình. Ông thực là lo lắng cho Khổng Minh?”.

Lúc này Hoàng Sửu Nha cười cười bước vào nhà, nói với bố: “Rượu đã hâm xong, bữa ăn cũng đã chuẩn bị, bố cùng thầy Tư Mã đến uống rượu. Mong Thủy Kính tiên sinh thử rượu nói lời quý báu”.

Tư Mã Huy cười lớn nói: “Sửu Nha chuẩn bị rượu là muốn lão phu tiết lộ thiên cơ đây”.

Trong bữa rượu, Tư Mã Huy nói: “Từ Nguyên Trực hôm trước có tìm tôi xin ý kiến. Ông ta nguyên là có dự tính lên Lạc Dương ở phía Bắc với quân Tào. Tôi nói với ông ta rằng, với thân phận hiện tại của ông hiện tại mà muốn đầu quân chẳng qua chỉ có thể làm sĩ tốt, đến khi nào mới được thi triển tài năng? Ngược lại nếu như ông đầu quân cho Lưu Huyền Đức, chống quân Tào khiến cho Tào Mạnh Đức vì ông mà ăn quả đắng nhiều lần từ đó thay đổi cách nhìn đối với ông. Tiếng tăm của ông vang xa, tự nhiên sẽ có được con đường tiến thân rộng rãi”.

Gia Cát Lượng

Tư Mã Huy không thừa nhận cũng không đáp, chỉ nói: “Nói chung, trước hết cần nghiên cứu xem phẩm cách của Huyền Đức ra sao”.

Gia Cát Lượng nói: “Tôi xem Lưu Huyền Đức vẫn chưa ý thức rằng bên cạnh mình vẫn chưa có ai có thể dựa dẫm được. Ông ta vẫn cho rằng bên cạnh mình vẫn có văn thần võ tướng, nhân tài đầy đủ, hoàn toàn có thể dựa dẫm vào những người bên cạnh ông ta để xưng hùng xưng bá trong thiên hạ, sáng lập nghiệp lớn. Vì thế tôi vẫn muốn tiếp tục lưu lại Long Trung, nghiên cứu binh pháp, hoàn thiện bát trận đồ”.

Tư Mã Huy lại lắc đầu nói: “Trước đây, tôi và Bàng Đức Công bàn tới học nghiệp của ngài, cảm thấy việc cần gấp phải làm lúc này của ngài là phải đi ngắm cảnh sông núi, rong chơi chốn núi non sơn thủy. Đặc biệt 54 châu ở vùng Tây Xuyên, ngài vẫn còn chưa tới, đối với những phong thổ ở nơi đó, ông cũng chỉ thông qua người xưa ghi chép mà biết được một hai. Theo cách nhìn của tôi, ngài nên tự mình đi một chuyến, bàn chuyện quân binh trên sách thì dễ nhưng cũng dễ mắc phải sai lầm. Địa hình và con người thực tế rốt cuộc vẫn khác với những hình vẽ trong sách, sự sai lệch nhầm lẫn cũng không phải ít. Vì thế muốn phải đến tận nơi xem một chuyến mới được”.

Gia Cát Lượng đồng ý làm theo lời của sư phụ Tư Mã Huy bắt đầu có ý đi du ngoạn sơn thủy, xem nơi nào thì có thể đặt quân mai phục, nơi nào dễ phòng thủ mà khó tấn công. Tất cả đều được ghi chép lại, có thể tìm thấy trong bức bản đồ 54 châu của Tây Xuyên. Gia Cát Lượng đã đem tất cả những gì mình quan sát được ghi chép lại trong tấm bản đồ này. Điểm quan trọng là, khi ông ta đi du sơn ngoạn thủy, hỏi thăm bạn bè, cũng là lúc mở rộng kiến văn, hỏi thăm được không ít tin tức từ bên ngoài.

Khi đó, Tư Mã Huy và Hoàng Thừa Nhan tự mình tổ chức việc nghiên cứu tính cách của Lưu Huyền Đức. Họ phân tích rất kỹ về Lưu Bị từ tướng mạo, hành tung, sở thích, đặc điểm cho đến cả những người luôn được ông ta mang theo bên mình, sau đó sắp đặt kế sách. Tất cả những ưu khuyết điểm của bản thân Lưu Bị cũng như thói quen sinh hoạt họ đều như nắm trong lòng bàn tay. Không phải ngạc nhiên khi ngay cả một thư đồng trong sơn trang của Thủy Kính chỉ cần nhìn một lần là có thể nhận ngay ra Lưu Huyền Đức.

Tư Mã Huy ở Thủy Kính sơn trang không để lộ ý định tiến cử Gia Cát Lượng của mình. Ông ta chỉ nói với Lưu Bị rằng: “Ngọa Long, Phượng Sồ, có được một trong hai người ấy có thể an được thiên hạ”. Nhưng mà ông ta lại hoàn toàn không nói rõ với Lưu Bị rằng Ngọa Long chính là Gia Cát Lượng. Nguyên nhân rất đơn giản, Tư Mã Huy biết rằng Lưu Bị đã từng gặp qua Gia Cát Lượng, ông ta sợ ấn tượng của Lưu Bị về lần gặp đầu tiên ấy ảnh hưởng đến sự sắp đặt của mình sau này.

Tư Mã Huy thật xứng đáng là kẻ lắm mưu, sẵn sàng vì đồ đệ của mình mà khó nhọc. Sau khi ông ta tiến cử Ngọa Long với Lưu Bị, ông ta đến gặp Từ Thứ Từ Nguyên Trực sắp đặt việc Từ Thứ đến nơi đồn trú của Lưu Bị để nhận lời làm quân sư.

Gia Cát Lượng

Khi đó Lưu Bị còn đương lo nghĩ, Thủy Kính tiên sinh Tư Mã Huy nói rằng người tài trong thiên hạ có hai người là Ngọa Long và Phượng Sồ, có được hai người đó thì có thể bình được thiên hạ, vì sao chưa từng nghe qua Gia Cát Lượng, đây là nhân vật lớn cỡ nào? Khi Từ Thứ nói với Lưu Bị rằng Gia Cát Lượng chính là Ngọa Long, Lưu Bị mới như bừng tỉnh.

Từ Thứ còn cho Lưu Bị biết, Ngọa Long không phải là dễ mà có được, phải tự thân đi mới có thể cầu được. Lưu Bị vì mong có được một nhân tài giúp đỡ cho mình cũng liều mà đi, lần thứ nhất không được thì đi lần thứ hai, lần thứ hai không được thì đi lần thứ ba.

Sự kiên nhẫn này của Lưu Bị đương nhiên vẫn nằm trong dự tính của Tư Mã Huy và Hoàng Thừa Nhan. Khi Lưu Bị không tự thân đến Long Trung, Tư Mã Huy còn lo rằng Lưu Bị vẫn còn lưỡng lự bèn tự thân đến gặp Lưu Bị, ca ngợi Gia Cát Lượng là “có thể giống như Khương Tử Nha giúp nhà Chu hưng thịnh 800 năm, giống như Trương Tử Phòng giúp nhà Hán kéo dài 400 năm”. Chỉ câu nói này của Tư Mã Huy đã khiến cho Lưu Bị phải tự thân lên ngựa cầu Gia Cát Lượng xuống núi.

“Lưu Bị đã quyết định đi mời Gia Cát Lượng”, Tư Mã Huy nhanh chóng chuyển tin tình báo đến cho Hoàng Thừa Nhan.

Hoàng Thừa Nhan cũng ngay lập tức đến Ngọa Long Cương, nói với Khổng Minh: “Cơ hội đã đến, chỉ còn đợi xem con có thể nắm lấy nó hay không mà thôi”.

Gia Cát Lượng hỏi: “Chẳng lẽ là Lưu Huyền Đức đến nhà hỏi chuyện”.

Hoàng Thừa Nhan hỏi: “Làm sao con đoán được?”

“Mấy ngày trước, Từ Nguyên Trực có đến chào con để lên đường”.

“Vậy con định tính toán ra sao?”

“Con đang nghĩ, không ngờ là nhanh như vậy”

“Thầy của con đã thiết kế cho con một vở diễn ‘Ba lần đến lều tranh’ rất hay rồi”.

“Vở diễn này sẽ lấy Ngọa Long Cương của Long Trung làm bối cảnh à?”, Gia Cát Lượng đoán không ra sự trù tính của nhạc phụ, “Nhạc phụ định sắp đặt như thế nào?”.

"Ba lần đến lều tranh"

Cảnh đầu tiên, mời người láng giềng và người làm ruộng trong nhà diễn xuất. Con bình thường chẳng phải là dạy cho họ ngâm thơ làm câu đối hay sao? Hãy để cho họ đợi khách quý tới Long Trung thì ở trong ruộng mà ngâm thơ, khiến cho khách đến thấy rằng, nông phu ở Long Trung cũng có học vấn uyên thâm như vậy, có thể biết được rằng học vấn của Ngọa Long lớn đến như thế nào.

Cảnh thứ hai, hôm qua Thôi Châu Bình và Mạnh Công Uy về nhà thăm người thân tới tìm ta hỏi thăm, ta đã mời hai người giúp đỡ. Họ sẽ ở trước mặt Lưu Huyền Đức bàn một câu chuyện, nhìn thấy những người bạn của Ngọa Long tài năng như thế nào, rồi làm nền cho phụ họa cho tài năng của Ngọa Long.

Cảnh thứ ba, ta cũng sẽ làm một diễn viên phụ, làm phông nền phụ họa cho con. Lưu Huyền Đức đến Long Trung, tất nhiên sẽ không để ông ta về tay không, tuy cũng không gặp được Ngọa Long nhưng vẫn sẽ cảm thấy chuyến đi này cũng không uổng phí, cảm thấy có được một chút thu hoạch cũng sẽ khiến ông ta càng mong gặp Ngọa Long hơn.

Gia Cát Lượng nghe xong cảm thấy khó xử, nói: “Con thấy đâu cần phải làm phiền nhiều người như vậy? Thủy Kính tiên sinh đã giới thiệu con với Lưu Dự Châu rồi. Sau đó Từ Thứ cũng biến một con quạ xấu, ngựa tồi như Gia Cát Lượng thành phượng hoàng kỳ lân trước mặt Lưu Huyền Đức, thực là khiến con hổ thẹn”.

“Việc này con hãy nghe theo sự sắp đặt của ta. Con không phải can thiệp vào, cứ yên tâm làm công việc của mình là được”.

Phải nói là Hoàng Thừa Nhan khổ công sắp đặt màn kịch “Ba lần đến lều tranh” nổi tiếng trong lịch sử mục đích cuối cùng cũng chỉ là làm nền cho sự xuất hiện của Gia Cát Lượng.

“Tam cố thảo lư” (ba lần đến lều tranh) chính là phát minh độc quyền của Hoàng Thừa Nhan. Sau đó vở diễn “ba lần đến lều tranh” hiệu quả ra sao? Sau ba lần đến lều tranh, Gia Cát Lượng đã thể hiện ra sao, tiểu thuyết gia La Quán Trung đã viết rất hay trong “Tam Quốc diễn nghĩa” rồi, ở đây sẽ nói lại thêm nữa.