Giám đốc tiếp thị của bạn muốn bơm thêm 20% ngân quỹ để nâng cấp trang web vốn chưa mấy hiệu quả. Giám đốc bán hàng có được một vài thông tin tuyệt vời về các khách hàng của năm tiếp theo, do đó, bà ta muốn tuyển dụng thêm các nhân viên bán hàng và cải tiến hệ thống đặt hàng. Nói về việc bổ sung nhân sự, hiện có tới hơn 30 nhân viên làm việc chen chúc trong một căn phòng được thiết kế chỉ đủ chỗ cho 10 người. Rõ ràng rằng, bạn sẽ phải huy động tiền mặt. Vậy bạn nhấc điện thoại lên, gọi tới ai và như thế nào?
|
| Huy dong von mot cach thong.. |
Ở
một thời điểm nào đó trên chuyến hành trình, hầu hết các công ty đều
cần tới những đồng vốn góp từ mọi người. Mặc dù nhiều chủ công ty nhỏ
có các ý tưởng tuyệt vời cùng nhiều mặt hấp dẫn, họ thường không tận
dụng hiệu quả các mối quan hệ vốn có thể mang lại các đồng vốn khi cần
thiết.
“Các chủ công ty có thể
chìm ngập trong các công việc thường nhật tại công ty mà không thế đủ
thời gian để lãng mạn với những người họ cần tới nhằm đầu tư tiền vào
công ty”, Jerold Panas, CEO của hãng Jerold Panas, Linzy &
Partners, một công ty chuyên về tư vấn huy động vốn tại Mỹ cho biết.
Ông còn là tác giả cuốn Asking: A 59-Minute Guide to Everything
Board Members, Volunteers, and Staff Must Know to Secure the Gift (Việc
đặt câu hỏi: Cẩm nang hướng dẫn 59 phút mà các nhà quản trị, các tình
nguyện viên và nhân viên phải biết để có được năng khiếu này).
Những chất xúc tác là chưa
đủ. “Một mối quan hệ sẽ không đảm bảo cho bạn kêu gọi vốn góp hiệu
quả”, Edward Zimmerman, chủ tịch Quỹ đầu tư mạo hiểm AngelVineVC, nhận
định, “Bạn vẫn phải hành động. Luôn có một vài mối quan hệ sẽ đóng vai
trò quant trọng hơn cả trước khi giao dịch hoàn tất”.
Nhiều chủ công ty không cảm
thấy thoải mái khi ngỏ lời xin vốn góp. Song những nhà huy động vốn
chuyên nghiệp dành tất cả thời gian của họ cho công việc này và thật
thông minh khi các chủ công ty áp dụng một vài thủ thuật của họ.
Hơn tất cả, những hồi hộp
và lo lắng về việc kêu gọi vốn góp sẽ mờ dần khi bạn chậm rãi xây dựng
các mối quan hệ với những người sẽ thực sự quan tâm tới công ty bạn và
sẵn sàng mở sổ viết các tấm séc cho bạn.
Tìm kiếm các nhà góp vốn tiềm năng
1. Nuôi dưỡng các nhà đầu tư là một nhiệm vụ dài hạn.
"Phải có được lòng tôn trọng. Cảm xúc phải được đốt cháy”, David Lansdowne, nhà tư vấn huy động vốn và tác giả cuốn sách Fund Raising Realities Every Board Member Must Face (Các thực tế huy động vốn mà mọi thành viên ban giám đốc phải đối mặt).
Để thành công, các công ty
cần theo đuổi những nhà đầu tư tiềm năng trong một thời gian dài trước
khi cần tới nguồn tiền của họ. “Chúng tôi luôn háo hức hơn nhiều trong
việc nói chuyện với các chủ công ty khi họ không huy động vốn. Nó cho
chúng tôi thời gian để phát triển mối quan hệ mà không có sức ép kết
thúc giao dịch”, Joel Cutler, giám đốc quản lý tại Quỹ đầu tư mạo hiểm
General Catalyst Partners với số vốn hơn 1 tỷ USD, nhận định.
Bạn có thể có nhiều cơ hội
tiếp cận các nhà đầu tư hơn bạn nghĩ. Các ngân hàng hay nhân viên kế
toán hiển nhiên là những người trung gian, đồng thời đó có thể là một
người hàng xóm làm việc trong một công ty luật chuyên về tài chính, một
người bạn học cũ làm việc trong một Quỹ đầu tư mạo hiểm, hay một người
thân trong gia đình đang điều hành một công ty đầu tư nào đó.
Song trước hết đừng đề nghị
những nhà đầu tư tiềm năng đó bất cứ điều gì ngoài việc giới thiệu về
các bản thân bạn. Cutler cho biết: “Tôi không muốn nói chuyện với một
nhân viên ngân hàng, một kế toán hay một luật sư. Tôi muốn nói chuyện
với CEO. Đây là người sẽ phát triển các mối quan hệ và là nhân vật
chính trong câu truyện huy động vốn”.
Tiếp theo lời giới thiệu
nên là một bức thư hay email giải thích ngắn gọn những gì công ty bạn
đang làm và tại sao các nhà đầu tư có thể muốn biết về nó. Song đừng đè
nặng lên đôi vai các nhà đầu tư bằng các file PDF hay các bảng biểu
excel với đầy các thông tin bán hàng tiếp thị.
Như nhận định của Cutler:
“Một e-mail nói rằng tôi sẽ tạo ra hàng tỷ USD sẽ không giá trị bằng
việc nói rõ: Tôi là một chủ công ty và đang tìm kiếm vốn huy động trong
lúc này và tôi nghĩ quý vị sẽ quan tâm tới việc tìm hiểu về công ty
tôi. Không biết quý vị có thời gian để hai bên cùng chat qua mạng đôi
chút?”.
Các đồng nghiệp và công ty
cũ cũng có thể giúp đỡ. Từ lâu, Sheila Lirio Marcelo, sáng lập viên và
CEO của Care.com, một công ty mới thành lập tại Massachuset, Mỹ với 25
nhân viên chuyên về cung cấp các dịch vụ trực tuyến, rất hy vọng một
ngày nào đó có được một công ty của riêng mình. Cô đã gặp gỡ rất nhiều
nhà đầu tư mạo hiểm tại các công ty mà cô làm việc. Cô có được mối quan
hệ tốt với các nhà điều hành của Quỹ đầu tư mạo hiểm Matrix Partners.
Nhờ đó, giấc mơ của Marcelo
đã trở thành hiện thực khi vào tháng 5 năm 2007, với 3,5 triệu USD từ
Matrix, cô đã chính thức khai trương Care.com. Marcelo cho biết: “Bạn
phải có một tầm nhìn dài hạn với từng công việc và mối quan hệ bạn có”.
Còn theo Panas, hãy tìm
kiếm những nhà đầu tư tiềm năng với tất cả tình cảm không khác gì tình
yêu của bạn dành cho các ý tưởng kinh doanh của mình. Đừng ngại ngần
quăng một mẻ lưới rộng. Các nhà đầu tư luôn chờ mong các công ty tốt để
trợ giúp và hạnh phúc tìm hiểu về chúng.
Travis Corcoran đã và đang
tận dụng tối đa lợi thế của sự hăm hở đó. Hầu như ngay lập tức sau khi
khai trương Smart-Flix vào tháng 1 năm 2005, Corcoran xây dựng các
e-mail newsletter định kỳ hàng tháng về công ty 1 triệu USD và 10 nhân
viên với mô hình kinh doanh cho thuê phim ảnh tương tự kiểu Netflix.
Corcoran đã hỏi các nhà quản trị và giám đốc công ty mà ông quen biết
trong các công việc trước đây xem họ có nhận được tập san của ông
không. Nhiều người trả lời là có. Kể từ đó, số lượng người nhận được
ngày một tăng cao, trong đó có không ít các nhà đầu tư vốn mạo hiểm.
Những buổi hẹn đầu tiên
2. Như trong bất cứ
cuộc tán tỉnh trai gái nào, những buổi hẹn hò đầu tiên sẽ giúp bạn biết
rõ về sở thích, mối quan tâm và nền tảng của người mà bạn đang theo đuổi.
Bạn thường có thể tìm thấy
một lượng lớn thông tin về mọi người trên mạng, bao gồm cả các sở thích
cá nhân, những vấn đề chú ý và thậm chí là tài sản riêng.
Hãy vào tìm kiếm tại Google
cũng như nhiều trang mạng lưới kinh doanh khác tại địa phương. Hãy tìm
xem nhà đầu tư tương lai của bạn thích nói chuyện về công việc tại bữa
trưa, tại quán trà hay quán martini. Đồng thời, hãy luôn tuân theo các
đề nghị về thời gian và địa điểm, thậm chí bạn phải hoãn lại cuộc họp
trong một vài tuần hay một vài tháng. Bạn cần nhớ rằng mục tiêu của bạn
là một mối quan hệ lâu dài.
Các nhà huy động khuyên
rằng việc xây dựng uy tín cho bạn trong thời điểm ban đầu là rất quan
trọng. Nếu bạn chưa có được, hãy đặt ra các mục tiêu lợi nhuận rõ ràng
mà bạn có thể chia sẻ với các nhà đầu tư tiềm năng. Hãy chắc chắn rằng
bạn hiểu được bảng cân đối kế toán cũng như bất cứ điểm yếu nào của
công ty mà người khác có thể đặt câu hỏi. Theo Zimmerman, sẽ không có
con số kỳ diệu nào cho việc bao nhiêu lợi nhuận bạn nên có trước khi
tiếp cận các nhà đầu tư, nhưng bạn cần cho thấy tại sao và làm như thế
nào bạn mong đợi sự phát triển mạnh mẽ, và bạn có thể phải giải thích
rõ các nhân tố cạnh tranh.
Chưa bao giờ và cũng không
thật thông minh chút nào khi đề nghị các nhà đầu tư tiềm năng góp vốn
ngay trong cuộc gặp gỡ đầu tiên. “Không có gì là bất thường với việc
gặp gỡ một nhà từ thiện hai đến ba lần trước khi các bên thảo luận về
khoản tiền quyên góp”, Lansdowne cho biết, “Những lần gặp gỡ sớm đầu
tiên này là quan trọng để xây dựng nền tảng cho mối quan hệ. Hãy dành
thời gian để tìm hiểu về các sở thích lẫn mối quan tâm cá nhân cũng như
kinh doanh của các nhà đầu tư”.
Hãy thể hiện niềm đam mê
đối với sản phẩm hay ý tưởng của bạn, nhưng đừng khoe khoang về các
thành công của bạn. Thay vào đó, hãy đề nghị nhà đầu tư cho bạn các lời
khuyên. Có thế, họ sẽ cảm thấy gắn kết tình cảm với sự tăng trưởng của
công ty bạn.
Tại giai đoạn này, bạn
không nên hướng tới đơn lẻ một hai nhà đầu tư. Hãy gặp gỡ nhiều nhất
các nhà đầu tư tiềm năng mà bạn có thể. Khi bạn biết về họ, phạm vi sẽ
thu hẹp lại. “Chúng ta có thể nhanh chóng xác định ngay một công ty có
ý tưởng tốt hay không tốt”, Michael Rolnick, giám đốc quản lý công ty
đầu tư mạo hiểm ComVentures, cho biết, “Những gì chúng ta không thể nói
ra ngay đó là một cá nhân nào đó có sâu sắc, có quản lý tốt, có tuyển
dụng tốt, có bán hàng tốt hay không? Vì vậy, sẽ luôn hữu ích cho chúng
ta với việc giảm thiểu rủi ro bằng việc biết rõ một ai đó và để một ai
đó chúng ta biết xác nhận điều đó”.
Xây dựng mối quan hệ
3. Sau cuộc gặp gỡ đầu tiên, hãy gửi một tấm thiệp hay một email cảm ơn.
Hãy giữ cho các nhà đầu tư tiềm năng luôn quan tâm tới công ty bạn, cho
dù đó là thông qua những cập nhập định kỳ hay các tấm thiệp thỉnh
thoảng sau khi bạn gặp gỡ họ. Những nhà huy động vốn chuyên nghiệp như
Panas cho rằng những tiếp xúc kiểu này nên định kỳ hàng tháng. Những
người khác thì khuyên rằng bạn nên chia sẻ các thông tin quan trọng đặc
biệt.
Mặc dù vậy, đa phần nhà đầu
tư sẽ không muốn nhận thông tin từ bạn cho đến khi bạn giải quyết xong
các vấn đề họ mang tới trong cuộc gặp đầu tiên. Rolnick cho biết: “Nếu
tôi có các câu hỏi về một công ty, thời điểm thích hợp để tiếp xúc với
tôi lần tiếp theo là khi các câu hỏi đó đã được trả lời đầy đủ”. Hãy sử
dụng quãng thời gian này để cho thấy bạn đã ghi nhận rõ lời khuyên mà
các nhà đầu tư tiềm năng đưa ra cho bạn. Zimmerman khuyên: “Hãy dừng
cung cấp thông tin. Bạn có thể nhận được nhiều lời khuyên kinh doanh
thích hợp trong quãng thời gian này, và đó là cách thức tuyệt vời cho
các nhà đầu tư để họ tiếp bước cùng công ty bạn”.
Khi hoạt động kinh doanh
của bạn có được một bước tiến mới về phía trước, thời điểm thích hợp
cho việc đề xuất một cuộc gặp gỡ khác – nơi mà bạn đề xuất kêu gọi vốn
góp – đã đến.
Gắn kết
4. Khi sẵn sàng đề cập tới chủ đề tiền bạc, bạn có thể thấy rằng không quá khó khăn với việc đưa ra một gợi ý.
Corcoran tại SmartFlix chưa
từng đề nghị bất cứ ai đầu tư vào, nhưng ông có những người tình
nguyện. Trong newsletter của SmartFlix vào mùa hè năm nay, Corconran đề
cập rằng dự đoán tăng trưởng là rất lạc quan, nhưng ông không chắc chắn
cần tìm nguồn vốn ở đây. Trong vòng 2 ngày sau đó, ông đã có lời mời.
Thậm chí nếu không có ai
“quăng” tiền cho bạn, bạn vẫn có thể biết rõ ai là nhà đầu tư tiềm năng
tốt nhất của mình và bao nhiêu tiền họ sẵn lòng đầu tư vào công ty bạn.
Bạn cũng nên xác định rõ mình cần bao nhiêu tiền và bạn sẵn lòng từ bỏ
những gì để có được nó – có thể là một chiếc ghế trong hội đồng quản
trị hay một vài vị trí cố vấn khác. Hãy đề nghị hơn một cuộc gặp với
các nhà đầu tư của bạn và nói chuyện với họ về các mục tiêu của công ty
bạn một cách chân thực nhất. Nếu họ không đồng ý với bạn về chiến lược,
hãy thẳng thắn hỏi tại sao. Cuối cùng, nếu họ trả lời “Có”, hãy mời các
luật sư và ngân hàng vào cuộc để thu xếp các thủ tục chính thức.
Trong trường hợp nhà đầu tư
tiềm năng của bạn trả lời “Không”, đừng nản lòng hay nghĩ rằng nỗ lực
của bạn đã lãng phí. Rolnick đã làm thất vọng rất nhiều chủ công ty
nhưng ông vẫn giữ mối liêc lạc với họ bởi vì: “Nếu tôi nghĩ họ là những
con người chất lượng với những ý tưởng chất lượng, tôi sẽ luôn muốn duy
trì mối quan hệ”. Hơn một lần Rolnick đã quyết định ủng hộ một công ty
một thời gian sau khi từ chối đầu tư trước đó.
Nói cách khác, nếu lần đầu không thành công, bạn nên tiếp tục đề nghị lại và đề nghị lại lần nữa.